NIS2 en ISO 27001 mappen
De NIS2 ISO 27001 mapping legt de tien maatregelen uit NIS2-richtlijn art. 21 lid 2 naast de beheersmaatregelen van ISO/IEC 27001:2022. Voor elk van de tien onderdelen, a tot en met j, bestaat een tegenhanger in Annex A, al is die vaak maar een deel van de eis.
Een paar NIS2 eisen hebben in ISO 27001 geen tegenhanger. Het gaat om de meldtermijnen van 24 en 72 uur, de registratie in het nationale register en de training van bestuurders.
Van ISO 27001 naar NIS2 gaat het om de managementsysteemclausules 4 tot en met 10. De Verklaring van Toepasselijkheid en de vaste cyclus van interne audit en directiebeoordeling staan in die clausules en hebben in NIS2 geen een-op-een tegenhanger.
De officiële bron voor de mapping is de Mapping NIS 2 en NEN-EN-ISO/IEC 27002 (nl) / BIO, versie 1.0 van 10 november 2023 (bio-overheid.nl, 2023). Voor de technische uitwerking koppelt ENISA de eisen uit Uitvoeringsverordening (EU) 2024/2690 per eis aan ISO/IEC 27001:2022 (ENISA, 2025).
Een organisatie met een werkend ISMS heeft daardoor een groot deel van het NIS2 werk al staan. Wat overblijft is vooral melden, registreren, de rol van het bestuur en het bewijs dat de maatregelen passen bij de eigen risico's.
Een gap-analyse per rij van de mappingtabel laat zien welk deel al werkt en welk deel nog ontbreekt. Die analyse werkt in beide richtingen, afhankelijk van het kader waarmee de organisatie begint.
NIS2 en ISO 27001 mappen
NIS2 en ISO 27001 mappen doe je in twee richtingen: van de eisen uit NIS2 naar de beheersmaatregelen van ISO 27001, en van de clausules van ISO 27001 terug naar NIS2. De NIS2-kant van de rijen komt uit art. 21 van Richtlijn (EU) 2022/2555, zoals de Cyberbeveiligingswet en het Cyberbeveiligingsbesluit die uitwerken.
NIS2 op ISO 27001 mappen
NIS2 op ISO 27001 mappen geeft per NIS2 eis de Annex A-controls die erbij horen. De dekking is een inschatting per rij: volledig, deels of geen.
| NIS2 eis | Tegenhanger in ISO 27001 | Dekking | Bron |
|---|---|---|---|
| Art. 21 lid 2 onder a: risicoanalyse en beleid voor informatiebeveiliging | Clausule 6.1 (risicobeoordeling en -behandeling), control 5.1 (beleidsregels) | Volledig | bio-overheid.nl, 2023; ENISA, 2025 |
| Art. 21 lid 2 onder b: incidentenbehandeling | Controls 5.24 tot en met 5.28 | Deels: de interne afhandeling, de externe melding volgt uit art. 23 | bio-overheid.nl, 2023 |
| Art. 21 lid 2 onder c: bedrijfscontinuïteit, back-up en crisisbeheer | Controls 5.29, 5.30, 7.11, 8.13, 8.14 | Deels: crisisbeheer staat volgens de mapping niet expliciet in ISO 27002 | bio-overheid.nl, 2023; ENISA, 2025 |
| Art. 21 lid 2 onder d: beveiliging van de toeleveringsketen | Controls 5.19 tot en met 5.23 | Deels: NIS2 legt meer nadruk op de keten | ENISA, 2025 |
| Art. 21 lid 2 onder e: beveiliging bij aanschaf, ontwikkeling en onderhoud, inclusief kwetsbaarheden | Control 8.8 en de ontwikkelcontrols 8.25 tot en met 8.29 | Deels: gecoördineerde openbaarmaking van kwetsbaarheden komt niet als eigen control voor | ENISA, 2025 |
| Art. 21 lid 2 onder f: beoordelen van de effectiviteit van de maatregelen | Clausule 9 (monitoring, interne audit, directiebeoordeling), controls 5.35 en 5.36 | Volledig | ENISA, 2025 |
| Art. 21 lid 2 onder g: basispraktijken voor cyberhygiëne en training | Clausule 7.2 en 7.3, control 6.3 | Deels: de invulling van cyberhygiëne vraagt een eigen afweging van de organisatie | bio-overheid.nl, 2023 |
| Art. 21 lid 2 onder h: cryptografie en versleuteling | Control 8.24 | Volledig | bio-overheid.nl, 2023 |
| Art. 21 lid 2 onder i: personeelsbeveiliging, toegangsbeleid en beheer van bedrijfsmiddelen | Controls 5.9, 5.12, 5.15, 5.18, 6.1, 6.2, clausule 7.1 | Volledig | ENISA, 2025 |
| Art. 21 lid 2 onder j: multifactorauthenticatie en beveiligde communicatie | Controls 5.14, 5.17, 8.5 | Deels: MFA staat in NIS2 met naam genoemd, in ISO 27001 als onderdeel van authenticatie | bio-overheid.nl, 2023 |
| Art. 20: goedkeuring en toezicht door het bestuur | Clausule 5.1 (leiderschap) en 9.3 (directiebeoordeling) | Deels: de trainingsplicht voor bestuurders heeft geen tegenhanger | ENISA, 2025 |
| Art. 23: meldplicht voor significante incidenten (Cbw art. 26 en 27) | Control 5.26 (reactie op incidenten) | Geen: de termijnen van 24 en 72 uur en de melding aan CSIRT en bevoegde autoriteit | Cbw, 2026 |
| Registratie in het nationale register (Cbw art. 43 lid 1) | Geen tegenhanger | Geen | Cbw, 2026 |
ISO 27001 op NIS2 mappen
ISO 27001 op NIS2 mappen laat zien welke onderdelen van ISO 27001 meetellen voor NIS2 en welke geen NIS2 tegenhanger hebben.
| Onderdeel van ISO 27001 | NIS2 tegenhanger | Bron |
|---|---|---|
| Clausule 4: context en reikwijdte van het ISMS | Art. 21 lid 1: passende en evenredige maatregelen, risicogestuurd | ISO/IEC 27001:2022; NIS2-richtlijn |
| Clausule 5: leiderschap en beleid | Art. 20 en art. 21 lid 2 onder a | ENISA, 2025 |
| Clausule 6.1: risicobeoordeling en risicobehandeling | Art. 21 lid 2 onder a | ENISA, 2025 |
| Clausule 6.1.3 d: Verklaring van Toepasselijkheid | Geen | ISO/IEC 27001:2022 |
| Clausule 7: middelen, bekwaamheid, bewustzijn, communicatie, documentatie | Art. 21 lid 2 onder g en i | ENISA, 2025 |
| Clausule 8: uitvoering en risicobehandeling | Art. 21 lid 2 onder a tot en met j | ENISA, 2025 |
| Clausule 9: monitoring, interne audit, directiebeoordeling | Art. 21 lid 2 onder f; voor de vaste auditcyclus geen | ENISA, 2025 |
| Clausule 10: continue verbetering | Geen expliciete tegenhanger | ISO/IEC 27001:2022 |
| Annex A thema mensen (controls 6.1 tot en met 6.8) | Art. 21 lid 2 onder g en i | ENISA, 2025 |
| Annex A thema fysiek (controls 7.1 tot en met 7.14) | Art. 21 lid 2 aanhef, fysieke omgeving | ENISA, 2025 |
| Annex A thema technologisch (controls 8.1 tot en met 8.34) | Art. 21 lid 2 onder c, e, h en j | bio-overheid.nl, 2023 |
Van de dertien NIS2 rijen in de eerste tabel zijn er vier volledig gedekt, zeven deels en twee niet. Het restant is vooral organisatorisch: melden, registreren en de rol van het bestuur. Technisch restant zit in kwetsbaarheden, MFA en crisisbeheer.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Verschillen tussen NIS2 en ISO 27001 in de mapping
De verschillen tussen NIS2 en ISO 27001 in de mapping zijn de eisen zonder tegenhanger en de eisen met een andere reikwijdte. Wil je de kaders breder naast elkaar zien dan alleen de mapping, dan staat de volledige vergelijking op NIS2 vs ISO 27001.
Welke NIS2 eisen dekt ISO 27001 niet?
ISO 27001 dekt de NIS2 eisen niet die over melden aan buiten en de rol van het bestuur gaan.
- De vroegtijdige waarschuwing binnen 24 uur na een significant incident (Cbw art. 26).
- De incidentmelding binnen 72 uur met een initiële beoordeling, aan CSIRT en bevoegde autoriteit (Cbw art. 27).
- De registratie in het nationale register van de minister van Justitie en Veiligheid (Cbw art. 43 lid 1).
- De training en aantoonbare kennis van ieder bestuurslid, met een certificaat van deelname (Cbw art. 24 lid 3 en 5).
- Crisisbeheer als apart onderdeel van bedrijfscontinuïteit (art. 21 lid 2 onder c NIS2-richtlijn; bio-overheid.nl, 2023).
- De nadruk op de toeleveringsketen, inclusief de kwaliteit van producten en werkwijzen van leveranciers (art. 21 lid 2 onder d en lid 3 NIS2-richtlijn).
Welke ISO 27001-eisen dekt NIS2 niet?
NIS2 dekt de ISO 27001-eisen niet die het managementsysteem zelf vormen.
- De Verklaring van Toepasselijkheid, waarin per control staat of hij geldt en waarom (clausule 6.1.3 d).
- Een vastgelegde reikwijdte van het ISMS (clausule 4.3).
- Een vaste cyclus van interne audits (clausule 9.2).
- De directiebeoordeling met vaste invoer en uitvoer (clausule 9.3).
- Continue verbetering en het afhandelen van afwijkingen (clausule 10).
- Beheer van gedocumenteerde informatie volgens vaste eisen (clausule 7.5).
Overeenkomsten tussen NIS2 en ISO 27001 in de mapping
De overeenkomsten tussen NIS2 en ISO 27001 zitten in de onderdelen waar de eisen inhoudelijk samenvallen. Een dekkingspercentage staat hier bewust niet, want de rijen van NIS2 en de controls van ISO 27001 hebben een ongelijke omvang en een getal zou geen vaste noemer hebben.
- Beide kaders gaan uit van een risicogestuurde aanpak: maatregelen volgen uit een risicobeoordeling.
- Beleid voor informatiebeveiliging is in beide het vertrekpunt (art. 21 lid 2 onder a en control 5.1).
- Cryptografie en versleuteling vallen samen (onder h en control 8.24).
- Personeelsbeveiliging, toegangsbeheer en beheer van bedrijfsmiddelen vallen samen (onder i en de controls voor toegang en assets).
- Het beoordelen van de werking van maatregelen staat in beide (onder f en clausule 9).
- Back-up en herstel zijn in beide technische basismaatregelen (onder c en controls 8.13 en 8.14).
Gap-analyse tussen NIS2 en ISO 27001: zo pak je het aan
Een gap-analyse tussen NIS2 en ISO 27001 loop je rij voor rij af in de mappingtabel van de richting waarin je begint. Per rij stel je vast wat al werkt, wat ontbreekt en welk bewijs er ligt.
Vanuit ISO 27001 naar NIS2
Vanuit ISO 27001 naar NIS2 is het ISMS het vertrekpunt en zoek je wat NIS2 extra vraagt.
- Mapping erbij: leg de tabel NIS2 op ISO 27001 naast de eigen Verklaring van Toepasselijkheid.
- Per rij toetsen: kijk per NIS2 eis of de gekoppelde controls van toepassing zijn verklaard en werken.
- Gaps markeren: markeer elke rij met dekking deels of geen, zoals de meldtermijnen en de registratie.
- Technisch bewijs nalopen: controleer voor het ICT-deel of er bewijs ligt, zoals MFA-rapportages, back-uptests, patchrapporten en logbestanden van incidenten.
- Vastleggen en oppakken: neem de gaps op in het risicobehandelplan met een eigenaar en een datum.
Vanuit NIS2 naar ISO 27001
Vanuit NIS2 naar ISO 27001 zijn de maatregelen uit art. 21 het vertrekpunt en bouw je het managementsysteem eromheen.
- Mapping erbij: leg de tabel ISO 27001 op NIS2 naast de maatregelen die al lopen.
- Per rij toetsen: kijk per clausule of er al een werkend proces is, zoals risicobeoordeling of incidentafhandeling.
- Gaps markeren: markeer de clausules zonder NIS2 tegenhanger, zoals de Verklaring van Toepasselijkheid, de interne auditcyclus en de directiebeoordeling.
- Technische controls inventariseren: zet de bestaande technische maatregelen, zoals versleuteling, toegangsbeheer en monitoring, om naar Annex A-controls met bewijs per control.
- Vastleggen en oppakken: leg de gaps vast in een plan en wijs per gap een eigenaar aan.
Zo helpt ClickOn met NIS2 en ISO 27001
Een groot deel van de NIS2 eisen in deze mapping is IT-beheer: toegangsbeheer, back-up en herstel, versleuteling, monitoring en patching. Dat IT-beheer doet ClickOn als beheerpartij, zodat de maatregelen voor NIS2 en ISO 27001 in één keer staan en per rij het bewijs klaarligt.
ClickOn heeft voor dat IT-beheer twee aanbiedingen. De Compliance Sprint maakt je ICT-omgeving binnen 30 dagen technisch toezicht-klaar, voor een vaste prijs per werkplek: eerst de nulmeting en gap-analyse, dan de inrichting, daarna het bewijs. Met compliant werkplekbeheer (ClickOn Compliant MKB) houdt ClickOn je omgeving na de Sprint aantoonbaar werkend, met werkplekken ingericht op de ISO 27001-norm en zonder lock-in.
Het bewijs van ClickOn komt samen in een dashboard en een maandelijkse rapportage, en bij een externe ISO- of NIS2-audit staat ClickOn je 16 uur per jaar bij.
Beleid, governance-advies en de formele audit blijven bij je compliance-adviseur of auditor, en de fysieke beveiliging van je gebouw, zoals sloten en pasjes, bij je eigen organisatie; ClickOn levert de technische uitvoering en het bewijs. ClickOn is zelf sinds 2021 ISO 27001-gecertificeerd, via TÜV Nord, en heeft sinds augustus 2026 het NIS2 Supply Chain-certificaat op niveau Substantial (NIS2-SC20), uitgegeven door de Foundation for Quality & Innovation.
Kies per stap de route die past
ClickOn voert de ICT-laag van NIS2 uit en levert het bewijs. Beleid, governance en de formele audit blijven bij je adviseur of auditor.