Internetknooppunt in ICT-compliance: wat is het en welke regels gelden
Gepubliceerd Geupdate
Een internetknooppunt is een netwerkfaciliteit waar meer dan twee onafhankelijke netwerken, de autonome systemen, met elkaar zijn verbonden om internetverkeer uit te wisselen. Het verkeer tussen twee deelnemende netwerken kan daar rechtstreeks lopen en blijft ongewijzigd. Voor de aanbieder van een internetknooppunt gelden beveiligingsregels. Ook gelden er regels over wie overwegende zeggenschap in die aanbieder krijgt.
De Engelse naam van een internetknooppunt is internet exchange point, afgekort IXP.
De Cyberbeveiligingswet en de Telecommunicatiewet gebruiken het begrip, elk met een eigen doel:
- De Cyberbeveiligingswet definieert een internetknooppunt als een netwerkfaciliteit die meer dan twee autonome systemen verbindt voor de uitwisseling van internetverkeer, met voorwaarden voor de manier waarop die netwerken zijn verbonden. Dit staat beschreven in de Cyberbeveiligingswet in artikel 1, de uitvoering van artikel 6 punt 18 NIS2 richtlijn.
- De Telecommunicatiewet omschrijft een internetknooppunt met een verwijzing naar Richtlijn 2016/1148, de eerste Europese NIS-richtlijn. Ze rekent een in Nederland gevestigde aanbieder tot de telecommunicatiepartijen. Dit staat beschreven in de Telecommunicatiewet in artikel 14a.1.
Op een internetknooppunt wisselen netwerken van verschillende partijen hun IP-verkeer met elkaar uit, via een netwerkplatform van de aanbieder.
Het goed functioneren van internetknooppunten is essentieel voor het internet als geheel. De Cyberbeveiligingswet verbindt beveiligingsplichten aan het begrip. De Telecommunicatiewet toetst wie zeggenschap in de aanbieder krijgt.
Het internetknooppunt raakt aanbieders van internetknooppunten. Het raakt ook partijen die een groot belang in zo'n aanbieder willen nemen. Verder raakt het de klanten van de netwerken die er verkeer uitwisselen.
Vraag daarom je internetprovider hoe en hoe snel hij je bij een storing of incident informeert.
Feitenkader internetknooppunt in ICT-compliance
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Engelse naam | internet exchange point, afgekort IXP |
| Definitie in de wet | artikel 1 Cyberbeveiligingswet en artikel 6 punt 18 NIS2 richtlijn |
| Sector in de Cyberbeveiligingswet | bijlage 1, digitale infrastructuur |
| Telecommunicatiewet | telecommunicatiepartij, artikel 14a.1; melding van voorgenomen overwegende zeggenschap, artikel 14a.2 |
| Verwijzing in de Telecommunicatiewet | Richtlijn 2016/1148, ingetrokken met ingang van 18 oktober 2024, artikel 44 NIS2 richtlijn |
Wanneer een netwerkfaciliteit in ICT-compliance een internetknooppunt is
Een netwerkfaciliteit is in ICT-compliance een internetknooppunt als ze aan alle vier deze kenmerken voldoet:
- ze maakt de interconnectie van meer dan twee onafhankelijke netwerken mogelijk, de autonome systemen;
- ze is voornamelijk bedoeld om de uitwisseling van internetverkeer te vergemakkelijken;
- ze biedt alleen interconnectie voor autonome systemen;
- het verkeer tussen twee deelnemende autonome systemen kan rechtstreeks lopen, zonder een derde autonoom systeem. De faciliteit laat dat verkeer ongewijzigd en ongestoord.
Wisselen twee netwerken op een internetknooppunt, zoals AMS-IX in Amsterdam, rechtstreeks verkeer met elkaar uit, dan heet dat peering. Hun verkeer loopt dan niet via het netwerk van een derde partij. Dat bedoelt de Cyberbeveiligingswet met verkeer dat niet via een derde autonoom systeem hoeft te lopen.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Waarom het internetknooppunt in ICT-compliance per wet verschilt
Het internetknooppunt in ICT-compliance verschilt per wet in het doel waarvoor de wet het begrip gebruikt. De Cyberbeveiligingswet en de NIS2 richtlijn gaan over de beveiliging van de dienst, de Telecommunicatiewet over de vraag wie overwegende zeggenschap in de aanbieder krijgt.
Wil je weten welke zorgplicht en welke criteria voor een significant incident de Cyberbeveiligingswet aan een aanbieder van een internetknooppunt stelt, dan lees je dat bij het internetknooppunt onder NIS2.
De Telecommunicatiewet verwijst in artikel 14a.1 voor de betekenis van het begrip naar Richtlijn 2016/1148. Artikel 44 van de NIS2 richtlijn heeft die richtlijn met ingang van 18 oktober 2024 ingetrokken.
Volgens hetzelfde artikel 44 gelden verwijzingen naar de ingetrokken richtlijn als verwijzingen naar de NIS2 richtlijn, te lezen volgens de concordantietabel in bijlage III. Zo leidt de verwijzing in de Telecommunicatiewet naar de NIS2 richtlijn.
Wat wetten in ICT-compliance van een aanbieder van een internetknooppunt vragen
In ICT-compliance vraagt de Cyberbeveiligingswet van een aanbieder van een internetknooppunt beveiligingsmaatregelen, meldingen en een registratie. De Telecommunicatiewet vraagt een melding van wie overwegende zeggenschap in die aanbieder wil verkrijgen.
De Cyberbeveiligingswet noemt aanbieders van internetknooppunten in bijlage 1, bij de digitale infrastructuur, een van de sectoren van de wet. Een aanbieder van een internetknooppunt met vestiging in Nederland wordt een belangrijke of essentiële entiteit zodra hij middelgroot of groter is. Hij wordt dat ook zodra hij als kritieke entiteit is aangemerkt of door een minister is aangewezen. Een kritieke entiteit is volgens artikel 8 lid 1 onder i Cyberbeveiligingswet altijd een essentiële entiteit, ongeacht de omvang.
Middelgroot of groter is een aanbieder vanaf 50 personen, of met een jaaromzet en een balanstotaal die allebei boven 10 miljoen euro liggen. Hoe je dat telt, staat bij de size-cap-regel. Als belangrijke of essentiële entiteit heeft de aanbieder de zorgplicht, de meldplicht en de registratieplicht.
De artikelen 6 tot en met 18 van het Cyberbeveiligingsbesluit werken die zorgplicht uit. Een ministeriële regeling onder de wet voegt nadere regels voor de zorgplicht toe en bepaalt wanneer een incident bij een internetknooppunt significant is.
Onder de Telecommunicatiewet meldt wie overwegende zeggenschap in een aanbieder van een internetknooppunt wil verkrijgen, dat voornemen volgens artikel 14a.2 aan de minister. Dat geldt als die zeggenschap leidt tot relevante invloed in de telecommunicatiesector. Die melding gebeurt uiterlijk acht weken voor de beoogde datum.
Overwegende zeggenschap begint volgens artikel 14a.3 onder meer bij ten minste 30 procent van de stemmen in de algemene vergadering. Misbruik of opzettelijke uitval van de partij kan leiden tot onder meer een onrechtmatige inbreuk op de vertrouwelijkheid van de communicatie. Het kan ook leiden tot een onderbreking van de internettoegang of telefonie van meer eindgebruikers dan een algemene maatregel van bestuur bepaalt. Volgens artikel 14a.4 is dan sprake van relevante invloed.
Kan de zeggenschap leiden tot een bedreiging van het publiek belang, dan legt de minister volgens artikel 14a.4 een verbod op het verkrijgen of houden ervan op.
Een storing bij een internetknooppunt in ICT-compliance en je eigen organisatie
Een storing bij een internetknooppunt in ICT-compliance raakt de netwerken die er verkeer uitwisselen. Via die netwerken raakt ze ook hun klanten. Neemt je organisatie internettoegang of hosting af, dan hangt de bereikbaarheid van je diensten af van de netwerken van je leverancier.
Regel daarom een route om contact te houden als de gewone communicatie uitvalt, bijvoorbeeld een geprinte noodlijst en een ander communicatiekanaal. Oefen de omschakeling.
Zo helpt ClickOn
ClickOn neemt de netwerkapparatuur die onder het beheer valt, zoals de firewall, op in het onderhoudsschema. ClickOn helpt de technische gegevens van je verbinding actueel te houden, zoals de publieke IP-adressen.
ClickOn stemt met je organisatie een technische herstelvolgorde af voor als de verbinding of een clouddienst uitvalt. Welke internetprovider je kiest en welke onderbreking aanvaardbaar is, beslist je eigen organisatie.