ICT-product: wat is het? Betekenis, definitie en voorbeelden
Gepubliceerd Geupdate
Iets is een ICT-product wanneer het als apparaat of software deel uitmaakt van een netwerk- of informatiesysteem, het geheel van netwerk, apparatuur en digitale gegevens. Voorbeelden van ICT-producten zijn een laptop, een firewall, een printer met netwerkaansluiting, een besturingssysteem en een boekhoudprogramma.
Verordening (EU) 2019/881, de Europese Cyberbeveiligingsverordening, omschrijft het ICT-product voor haar Europese kader voor certificering. Een ICT-product laten certificeren is een vrije keuze, behalve als een Europese of nationale wet dat voorschrijft.
Drie wetten gebruiken dezelfde omschrijving. DORA en de Cyber Resilience Act hebben een eigen, verwant begrip:
- De Cyberbeveiligingsverordening definieert een ICT-product als een element of groep elementen van een netwerk- of informatiesysteem. Dit staat beschreven in Verordening (EU) 2019/881 in artikel 2 punt 12.
- De NIS2 richtlijn definieert een ICT-product door te verwijzen naar die definitie van de Cyberbeveiligingsverordening. Dit staat beschreven in de NIS2 richtlijn in artikel 6 punt 12.
- De Cyberbeveiligingswet definieert een ICT-product met dezelfde woorden als de Cyberbeveiligingsverordening. Dit staat beschreven in de Cyberbeveiligingswet in artikel 1.
- DORA noemt een software- of hardwareactief in de netwerk- en informatiesystemen die een financiële entiteit gebruikt een ICT-actief. Dit staat beschreven in DORA in artikel 3 punt 7.
- De Cyber Resilience Act noemt een software- of hardwareproduct met zijn oplossingen voor gegevensverwerking op afstand een product met digitale elementen. Dit staat beschreven in de Cyber Resilience Act in artikel 3 punt 1.
Koop je een ICT-product, dan haal je ook de zwakke plekken ervan binnen en ben je afhankelijk van de updates van de fabrikant.
De Cyberbeveiligingswet en ISO/IEC 27001 vragen daarom van de organisaties die eronder vallen of de norm toepassen, dat ze de risico's van aangeschafte ICT-producten beheersen.
Het ICT-product raakt elke organisatie met apparatuur of software. Wettelijke eisen gelden vooral voor essentiële en belangrijke entiteiten, financiële entiteiten en fabrikanten van producten met digitale elementen.
Houd daarom per ICT-product bij wie het beheert, welke versie het heeft en tot wanneer de fabrikant beveiligingsupdates levert.
Feitenkader ICT-product in ICT-compliance
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Kern | apparaat of software in een netwerk- of informatiesysteem |
| Herkomst | artikel 2 punt 12 Verordening (EU) 2019/881 |
| Zelfde woorden | artikel 1 Cyberbeveiligingswet |
| Verwijzing | artikel 6 punt 12 NIS2 richtlijn |
| Verwante begrippen | ICT-actief, artikel 3 punt 7 DORA; product met digitale elementen, artikel 3 punt 1 Cyber Resilience Act |
| Normmaatregel | ICT-toeleveringsketen, ISO/IEC 27001 A.5.21 en ISO/IEC 27002 5.21 |
| Certificering | vrijwillig, tenzij een wet haar verplicht, artikel 56 lid 2 Verordening (EU) 2019/881 |
| Zekerheidsniveaus | basis, substantieel of hoog, artikel 52 Verordening (EU) 2019/881 |
Waarom het ICT-product in ICT-compliance per wet en norm verschilt
Het ICT-product in ICT-compliance verschilt per wet en norm vooral in de naam en het doel. De omschrijving van het ICT-product is in Verordening (EU) 2019/881, de NIS2 richtlijn en de Cyberbeveiligingswet gelijk. De Cyberbeveiligingsverordening regelt er de Europese certificering mee, met regelingen die ENISA op verzoek van de Europese Commissie voorbereidt.
Valt je organisatie onder de Cyberbeveiligingswet, dan vind je bij ICT-product en ICT-dienst onder NIS2 welk beleid de wet vraagt voor de aanschaf van ICT-producten.
DORA spreekt van ICT-activa: volgens artikel 8 lid 4 identificeert een financiële entiteit al haar informatie- en ICT-activa en inventariseert ze de activa die ze cruciaal acht. De Cyber Resilience Act stelt beveiligingseisen aan het ontwerp en de productie van producten met digitale elementen, met plichten voor fabrikanten, importeurs en distributeurs.
Normen als ISO/IEC 27001, ISO/IEC 27002 en NEN 7510 definiëren het ICT-product niet; ze gebruiken het woord bij de beveiliging van de ICT-toeleveringsketen, in beheersmaatregel 5.21.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Wat een ICT-product in ICT-compliance is
Een ICT-product in ICT-compliance is één onderdeel van je netwerk- en informatiesystemen: hardware, zoals een laptop of router, of software, zoals een besturingssysteem of programma. Het woord ICT in ICT-product is de afkorting van informatie- en communicatietechnologie.
Het verschil met een ICT-dienst is dat een ICT-dienst vooral bestaat uit het verwerken, opslaan of versturen van gegevens via netwerk- en informatiesystemen, zoals online opslag. Het ICT-product is een onderdeel van die systemen. Een zwakheid, vatbaarheid of gebrek in een ICT-product dat een cyberdreiging kan uitbuiten, heet volgens artikel 1 Cyberbeveiligingswet een kwetsbaarheid.
Voorbeelden van ICT-producten in ICT-compliance
Voorbeelden van ICT-producten in ICT-compliance zijn:
- laptops, telefoons en servers;
- besturingssystemen en programma's, zoals een boekhoudpakket of een browserextensie;
- netwerkapparatuur, zoals een firewall, een router, een VPN-apparaat of een NAS;
- printers en camera's met een netwerkaansluiting;
- losse onderdelen, zoals een harde schijf of een netwerkkaart, die de Cyber Resilience Act ook als product met digitale elementen meetelt als ze apart worden verkocht.
Wat je doet met ICT-producten in ICT-compliance
Met ICT-producten in ICT-compliance werk je in drie stappen, van het overzicht tot de vervanging:
- Houd een overzicht bij met per ICT-product de eigenaar, de functie, de versie en de beheerpartij. Vergelijk het met wat technisch in je netwerk wordt aangetroffen.
- Stel vóór de aankoop beveiligingseisen, zoals ISO/IEC 27002 in richtlijn 5.21 beschrijft. Vraag ook welke softwarecomponenten in een product zitten. NEN 7510-2 noemt daarvoor bij medische apparaten de software-stuklijst van de fabrikant.
- Beslis over vervanging of extra maatregelen zodra een ICT-product geen beveiligingsupdates meer krijgt. Leg die beslissing met de reden vast.
Valt je organisatie onder de Cyberbeveiligingswet, dan hoort de beveiliging bij het verwerven en onderhouden van ICT-producten volgens artikel 21 lid 3 onder e bij de zorgplicht.
Wanneer iets een ICT-product is in ICT-compliance
Een apparaat is een ICT-product in ICT-compliance zodra het met een programma digitale gegevens verwerkt of deel uitmaakt van je netwerk, ook als niemand het als computer ziet. Zo omschrijft artikel 1 Cyberbeveiligingswet de onderdelen van een netwerk- en informatiesysteem.
“De nieuwe printer, camera, router of netwerkopslag werkt meteen. Maar het beheerscherm is bereikbaar met de fabrieksinstellingen, en functies die niemand gebruikt, staan aan.”
Ardo Hoogeveen, oprichter en Security Officer van ClickOn
Welke instellingen je bij de oplevering wijzigt, verschilt per product, want er bestaat geen standaardwachtwoord dat voor elk apparaat geldt. Leg daarom per nieuw ICT-product vast wie het beheert en welke instellingen bij de oplevering zijn nagelopen.
Zo helpt ClickOn
Als ICT-dienstverlener beheert ClickOn de ICT-producten op je Microsoft 365-werkplek, van laptops en netwerkapparatuur tot software. ClickOn legt het overzicht van apparaten en software naast wat technisch in het netwerk wordt aangetroffen, zodat een apparaat dat in geen enkele administratie staat, opvalt.
ClickOn installeert updates en patches voor werkplekken, servers en software op tijd. ClickOn neemt netwerkapparatuur zoals de firewall en de NAS op in het onderhoudsschema. Welke ICT-producten je aanschaft, blijft een beslissing van je eigen organisatie.