Wat is de samenwerkingsgroep in ICT-compliance?
Gepubliceerd Geupdate
De samenwerkingsgroep is een Europees overleg over cyberbeveiliging, met vertegenwoordigers van de lidstaten, de Europese Commissie en ENISA. In de samenwerkingsgroep werken de lidstaten strategisch samen en wisselen ze informatie uit. Meerdere Europese wetten geven de groep een eigen rol in het toezicht en de regels voor netwerk- en informatiebeveiliging.
In ICT-compliance heet de samenwerkingsgroep ook de NIS-samenwerkingsgroep, of in het Engels de Cooperation Group of de NIS Cooperation Group.
Meerdere wetten leggen een rol van de samenwerkingsgroep vast:
- De NIS2 richtlijn regelt de samenwerkingsgroep, die de strategische samenwerking en de informatie-uitwisseling tussen de lidstaten ondersteunt en het vertrouwen vergroot. Dit staat beschreven in de NIS2 richtlijn in artikel 14 lid 1.
- De Cyberbeveiligingswet omschrijft de samenwerkingsgroep met een verwijzing naar de NIS2 richtlijn en laat entiteiten rekening houden met haar risicobeoordelingen van kritieke toeleveringsketens. Dit staat beschreven in de Cyberbeveiligingswet in artikel 1 en artikel 21 lid 4 onder c.
- DORA laat de Europese toezichthoudende autoriteiten en de bevoegde autoriteiten voor de financiële sector deelnemen aan activiteiten van de samenwerkingsgroep die hun toezicht op financiële entiteiten betreffen. Dit staat beschreven in DORA in artikel 47 lid 1.
- De Cyber Resilience Act laat ENISA om de 24 maanden een technisch verslag over opkomende cyberbeveiligingsrisico's in producten met digitale elementen bij de samenwerkingsgroep indienen. Dit staat beschreven in de Cyber Resilience Act in artikel 17 lid 3.
Elke twee jaar stelt de groep een werkprogramma op. Het secretariaat ligt bij de Europese Commissie.
De richtsnoeren van de groep gaan naar de toezichthouders van de lidstaten. Haar risicobeoordelingen tellen mee in de eisen aan de toeleveringsketen van entiteiten.
De samenwerkingsgroep raakt vooral essentiële en belangrijke entiteiten onder de Cyberbeveiligingswet. Via hun toezichthouders raakt ze ook financiële entiteiten.
Ga daarom na via welke wet je organisatie met de samenwerkingsgroep te maken krijgt.
Feitenkader samenwerkingsgroep in ICT-compliance
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Soort | Europees overlegorgaan voor cyberbeveiliging |
| Andere naam | NIS-samenwerkingsgroep, Cooperation Group, NIS Cooperation Group |
| Grondslag | artikel 14 NIS2 richtlijn; de groep bestond al onder Richtlijn 2016/1148 |
| Samenstelling | lidstaten, Europese Commissie en ENISA, met de Europese Dienst voor extern optreden als waarnemer |
| Secretariaat | Europese Commissie, artikel 14 lid 3 NIS2 richtlijn |
| Tweejaarlijks werkprogramma | door de groep opgesteld, artikel 14 lid 7 NIS2 richtlijn |
| Financiële toezichthouders | deelname aan activiteiten, artikel 47 lid 1 DORA |
| Trendverslag van ENISA | om de 24 maanden, artikel 17 lid 3 Cyber Resilience Act |
| Leveranciersbeleid digitale aanbieders | beoordelingen meewegen, bijlage punt 5.1.3 Uitvoeringsverordening 2024/2690 |
| Plicht voor entiteiten | risicobeoordelingen meewegen, artikel 21 lid 4 onder c Cyberbeveiligingswet |
Wat de samenwerkingsgroep in ICT-compliance is
De samenwerkingsgroep in ICT-compliance is een vast Europees overleg over de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen. De groep ontstond onder Richtlijn 2016/1148, de voorganger van de NIS2 richtlijn. De NIS2 richtlijn breidde haar uit.
ENISA is lid van de groep, naast de lidstaten en de Europese Commissie.
De samenwerkingsgroep geeft strategische richting. Naast de samenwerkingsgroep werken twee netwerken operationeel. Het ene is het netwerk van nationale CSIRT's, waarin de lidstaten snel en doeltreffend samenwerken. Het andere is EU-CyCLONe, dat het beheer van grootschalige cyberincidenten en crises ondersteunt.
Wie er precies in zit en welke taken de groep heeft, staat bij de samenwerkingsgroep onder NIS2.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Waarom de rol van de samenwerkingsgroep in ICT-compliance per wet verschilt
De samenwerkingsgroep in ICT-compliance is één Europese groep, die per wet een andere rol krijgt: van eigen taken tot ontvanger van verslagen.
In de NIS2 richtlijn heeft de groep eigen taken, zoals richtsnoeren voor de toezichthouders van de lidstaten en risicobeoordelingen van kritieke toeleveringsketens. De Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitvoering, maakt van die beoordelingen een punt waar entiteiten rekening mee houden.
DORA, de Europese verordening voor digitale operationele weerbaarheid in de financiële sector, verbindt de financiële sector via de groep met de andere sectoren. Volgens de memorie van toelichting bij de Cyberbeveiligingswet bevordert de deelname van de financiële toezichthouders de uitwisseling van informatie over cyberincidenten.
De Cyber Resilience Act, de Europese verordening voor de cyberbeveiliging van producten met digitale elementen, laat ENISA een trendverslag bij de samenwerkingsgroep indienen. Het trendverslag van ENISA rust op de meldingen die ENISA onder de Cyber Resilience Act ontvangt.
Uitvoeringsverordening 2024/2690 bevat de technische eisen voor onder meer aanbieders van cloudcomputingdiensten en beheerde diensten. Uitvoeringsverordening 2024/2690 laat die aanbieders bij hun beleid voor de toeleveringsketen rekening houden met de gecoördineerde risicobeoordelingen van de samenwerkingsgroep, waar die van toepassing zijn. Dat staat in punt 5.1.3 van de bijlage; de Commissie stelde de verordening volgens overweging 41 op in overleg met de samenwerkingsgroep en ENISA.
Wat de samenwerkingsgroep in ICT-compliance voor je organisatie betekent
De samenwerkingsgroep in ICT-compliance richt zich op lidstaten en toezichthouders. Je organisatie merkt het werk van de samenwerkingsgroep via de wet waar je organisatie onder valt. Het toezicht op je organisatie ligt bij de toezichthouder van die wet.
Is je organisatie een essentiële entiteit of een belangrijke entiteit, dan weeg je de risicobeoordelingen van kritieke toeleveringsketens van de samenwerkingsgroep mee bij de keuze van je leveranciersmaatregelen. Dat is een onderdeel van je ketenverantwoordelijkheid.
Valt je organisatie niet onder de Cyberbeveiligingswet of DORA, dan merk je het werk van de samenwerkingsgroep via je ICT-leveranciers. Een aanbieder van cloudcomputingdiensten of beheerde diensten die onder Uitvoeringsverordening 2024/2690 valt, weegt dezelfde beoordelingen mee in zijn eigen leveranciersbeleid.
Is je organisatie een financiële entiteit, dan kan je toezichthouder onder DORA, zoals De Nederlandsche Bank of de AFM, aan activiteiten van de groep deelnemen. Dat kan volgens artikel 47 lid 1 DORA voor zaken die het toezicht op financiële entiteiten betreffen.
Zo helpt ClickOn
ClickOn brengt de technische kant van je leveranciersrelaties in kaart: welke IT-partners toegang hebben tot je omgeving, met welke rechten en via welke route.
ClickOn beoordeelt de beheerrelaties met oude en huidige IT-partners en beëindigt in overleg toegang die niet meer nodig is. Met welke leveranciers je organisatie in zee gaat, blijft een eigen beslissing.