Bevoegde autoriteit onder NIS2: wat is het en wie is het?
Gepubliceerd Geupdate
De bevoegde autoriteit onder NIS2 is de instantie die een lidstaat aanwijst als verantwoordelijk voor cyberbeveiliging en het toezicht op essentiële en belangrijke entiteiten. Het toezicht zelf voeren inspecties uit die de bevoegde autoriteit aanwijst, zoals de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur en de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd.
Een bevoegde autoriteit onder NIS2 is in Nederland de vakminister van een sector.
Een significant incident meld je met één melding bij je bevoegde autoriteit en je CSIRT, het team dat bij incidenten ondersteunt. Je doet die melding via het meldpunt van de Minister van Justitie en Veiligheid.
Bij een overtreding van de wet handhaaft de bevoegde autoriteit, met instrumenten van een bindende aanwijzing tot een bestuurlijke boete.
De bevoegde autoriteit is bevoegd voor essentiële en belangrijke entiteiten, voor entiteiten die domeinnaamregistratiediensten verlenen en voor de bestuurders van essentiële en belangrijke entiteiten.
Zoek daarom op welke minister bevoegd is voor je sector en welke inspectie namens hem toezicht houdt.
Artikel 1 Cyberbeveiligingswet omschrijft het begrip met een verwijzing naar artikel 8 lid 1 van de NIS2 richtlijn. Artikel 15 van de wet wijst de ministers per sector aan.
Feitenkader bevoegde autoriteit onder NIS2
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Definitie | artikel 1 Cyberbeveiligingswet; artikel 8 lid 1 NIS2 richtlijn |
| Wie | per sector een minister, artikel 15 lid 1 Cyberbeveiligingswet |
| Domeinnaamregistratiediensten | Minister van Economische Zaken, artikel 15 lid 2 |
| Hoger onderwijs | Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, artikel 15 lid 3 |
| Sector onderzoek | de minister van de sector waarin het onderzoek plaatsvindt, en anders de minister die het aangaat, artikel 15 lid 4 |
| Kritieke entiteit | de minister die voor haar als kritieke entiteit bevoegd is, artikel 15 lid 5 |
| Taak | bestuursrechtelijke handhaving, artikel 15 lid 6 |
| Toezichthouders | bij besluit aangewezen ambtenaren, artikel 68 |
| Centraal contactpunt en CSIRT | Minister van Justitie en Veiligheid; CSIRT voor elke entiteit zonder ander aangewezen CSIRT, uitgevoerd door het NCSC |
Wat de bevoegde autoriteit onder NIS2 is
De bevoegde autoriteit onder NIS2 is volgens artikel 8 lid 1 van de NIS2 richtlijn verantwoordelijk voor cyberbeveiliging en voor de toezichthoudende taken uit de richtlijn. Volgens lid 2 van dat artikel monitort de bevoegde autoriteit hoe de richtlijn in haar lidstaat wordt toegepast.
De Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitvoering van de NIS2 richtlijn, legt die rol per sector bij een minister. Het NIS2 toezicht ligt volgens artikel 68 bij ambtenaren die de minister bij besluit aanwijst; dat besluit, soms een ministeriële regeling, verschijnt in de Staatscourant.
De Minister van Justitie en Veiligheid heeft twee andere rollen. Hij is het CSIRT, dat bij incidenten ondersteunt, voor elke entiteit waarvoor geen ander CSIRT is aangewezen. Volgens artikel 14 is hij ook het centrale contactpunt, dat de bevoegde autoriteiten onderling en met andere lidstaten verbindt.
De taken van het CSIRT voert het NCSC, het Nationaal Cyber Security Centrum, in de praktijk namens de minister uit, volgens de nota van toelichting bij het Cyberbeveiligingsbesluit. Het NCSC ondersteunt bij incidenten; toezicht en handhaving liggen bij de minister van je sector.
Hoe andere wetten het begrip gebruiken, staat bij bevoegde autoriteit in andere wetten.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Welke bevoegde autoriteit en toezichthouder onder NIS2 bij jouw sector horen
De bevoegde autoriteit onder NIS2 voor jouw sector is de minister die artikel 15 Cyberbeveiligingswet voor die sector aanwijst. Het toezicht voert een inspectie uit die de minister in een aanwijzingsbesluit of regeling aanwijst. Twijfel je in welke sector je organisatie valt, dan lees je dat bij de NIS2 sectoren.
| Bevoegde autoriteit | Sectoren | Toezichthouder |
|---|---|---|
| Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties | overheid: centrale overheden en decentrale overheden, zonder de waterschappen | Rijksinspectie Digitale Infrastructuur |
| Minister van Economische Zaken | digitale infrastructuur, beheer van ICT-diensten (business-to-business), ruimtevaart, post- en koeriersdiensten, vijf subsectoren van vervaardiging, digitale aanbieders, domeinnaamregistratiediensten | Rijksinspectie Digitale Infrastructuur |
| Minister van Financiën | bankwezen, infrastructuur voor de financiële markt | bij besluit aangewezen ambtenaren, artikel 68 |
| Minister van Infrastructuur en Waterstaat | vervoer, drinkwater, afvalwater, afvalstoffenbeheer, chemische stoffen, waterschappen | Inspectie Leefomgeving en Transport; voor verpakt water de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit |
| Minister van Klimaat en Groene Groei | energie | Rijksinspectie Digitale Infrastructuur |
| Minister van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur | productie, verwerking en distributie van levensmiddelen | Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit |
| Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport | gezondheidszorg, vervaardiging van medische hulpmiddelen, ook voor in-vitrodiagnostiek | Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd |
| Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap | aangewezen instellingen voor hoger onderwijs | bij besluit aangewezen ambtenaren, artikel 68 |
Een fabrikant van elektrische apparatuur die onder de Cyberbeveiligingswet valt, heeft de Minister van Economische Zaken als bevoegde autoriteit. Inspecteurs van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur houden toezicht. Is een organisatie actief in meer sectoren uit de tabel, dan is voor elke sector de minister van die sector de bevoegde autoriteit. De toezichthouders van die sectoren stemmen hun toezicht dan onderling af.
Voor een kritieke entiteit is volgens artikel 15 lid 5 Cyberbeveiligingswet de minister die voor haar als kritieke entiteit bevoegd is, ook haar bevoegde autoriteit onder de Cyberbeveiligingswet.
Voor de sector overheid heeft de inspecteur-generaal van de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur volgens het aanwijzingsbesluit van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties ook mandaat om namens de staatssecretaris over handhaving te besluiten.
Wat de bevoegde autoriteit onder NIS2 doet
De bevoegde autoriteit onder NIS2 zorgt volgens artikel 15 lid 6 Cyberbeveiligingswet voor de bestuursrechtelijke handhaving van de wet. Zij ontvangt samen met het CSIRT de meldingen van significante incidenten en kan een tussentijds verslag vragen, zoals de meldplicht onder NIS2 beschrijft.
Bij een essentiële entiteit houdt de bevoegde autoriteit proactief toezicht, ook zonder aanleiding. Volgens artikel 70 tot en met 74 kan zij onder meer een beveiligingsscan laten uitvoeren, een audit door een onafhankelijke deskundige verplichten, een controlefunctionaris aanwijzen en een bindende aanwijzing geven.
Bij een belangrijke entiteit is het toezicht reactief. Volgens artikel 81 zet de bevoegde autoriteit haar instrumenten daar alleen in als zij bewijs, een aanwijzing of informatie heeft over een mogelijke overtreding. Hoe de handhaving en de boetes werken, lees je bij NIS2 handhaving en boetes onder NIS2.
Voor wie de bevoegde autoriteit onder NIS2 bevoegd is
De bevoegde autoriteit onder NIS2 handhaaft volgens artikel 15 lid 6 ook tegenover de leden van het bestuur van een essentiële of belangrijke entiteit. Volgens artikel 24 lid 1 hebben de maatregelen van de zorgplicht de goedkeuring van het bestuur nodig. Wil je weten welke taken en welke aansprakelijkheid het bestuur verder heeft, dan lees je dat bij NIS2 verantwoordelijkheden.
Noteer daarom welke besluiten het bestuur over de maatregelen neemt en wanneer het de voortgang bespreekt. Zo kun je bij toezicht aantonen dat het bestuur de maatregelen heeft goedgekeurd.
Of de Cyberbeveiligingswet op je organisatie van toepassing is, toets je met wanneer NIS2 verplicht is. Wat het verschil tussen beide categorieën inhoudt, lees je bij essentiële en belangrijke entiteit onder NIS2.
Zo helpt ClickOn
Vraagt een inspectie om bewijs, dan levert ClickOn de technische kant aan: wat in de beheerde Microsoft 365-omgeving is ingericht, wat is getest en wat nog openstaat. Bij een incident levert ClickOn de technische informatie voor de beoordeling en de melding aan.
Voor het bestuur zet ClickOn de technische bevindingen om in risico's en beslispunten, zodat het de maatregelen onderbouwd kan goedkeuren. Bestuursbesluiten, het contact met de toezichthouder en de beslissing om te melden blijven bij je eigen organisatie.
Kies per stap de route die past
ClickOn voert de ICT-laag van NIS2 uit en levert het bewijs. Beleid, governance en de formele audit blijven bij je adviseur of auditor.