NIS2 gecertificeerd ISO 27001 gecertificeerd Klaar voor de NIS2/Cyberbeveiligingswet
088 254 25 66 TeamviewerSupport

NIS2 begrippen en hun definities uit de Cyberbeveiligingswet

NIS2 begrippen zijn de termen waarmee de NIS2 richtlijn en de Cyberbeveiligingswet vastleggen welke systemen en gebeurtenissen onder de regels vallen. Ze leggen ook vast welke organisaties de plichten hebben en welke instanties toezicht houden of bijstand verlenen.

De begrippen over sector en omvang werken als toets. Past je dienst bij een soort entiteit uit bijlage 1 of 2 van de wet en is je organisatie groot genoeg, dan valt ze onder de wet.

Dan heeft ze een zorgplicht, een meldplicht en een registratieplicht. Daarnaast bepalen de basisbegrippen wat je beveiligt en meldt.

Dat raakt essentiële en belangrijke entiteiten. Via hun contracten raakt het ook de IT-leveranciers die voor hen werken.

Toets daarom eerst met de begrippen over sector en omvang of je organisatie eronder valt. Lees daarna de begrippen bij je eigen dienst of sector.

De meeste staan als definitie in artikel 6 van de richtlijn en, met dezelfde betekenis, in artikel 1 van de Cyberbeveiligingswet.

Ardo Hoogeveen

Oprichter en Security Officer, ClickOn

Ardo Hoogeveen is oprichter van ClickOn en gespecialiseerd in IT-beheer en compliance voor het Nederlandse MKB. Hij begeleidt MKB-bedrijven bij NIS2, ISO 27001 en AVG-implementaties, met een pragmatische aanpak die complexe regelgeving vertaalt naar concrete stappen.

Bekijk profiel

Welke NIS2 begrippen vormen de basis?

De basisbegrippen beschrijven de systemen, dreigingen en incidenten waar de wet over gaat. Ze beschrijven ook de producten en diensten die erbij horen. De Cyberbeveiligingswet is de Nederlandse uitvoering van de NIS2 richtlijn.

  • Een netwerk- en informatiesysteem is een elektronisch communicatienetwerk, een apparaat dat digitale gegevens automatisch verwerkt, of de gegevens die daarmee worden opgeslagen, verwerkt, opgehaald of verzonden.
  • Beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid zijn, met authenticiteit als vierde, de eigenschappen van gegevens en van diensten via netwerk- en informatiesystemen waaraan de wet een incident afmeet.
  • Cyberbeveiliging omvat elke activiteit die nodig is om netwerk- en informatiesystemen, hun gebruikers en andere personen die door cyberdreigingen worden getroffen, te beschermen.
  • Een cyberdreiging is elke potentiële omstandigheid, gebeurtenis of actie die schade, verstoring of een ander negatief effect kan veroorzaken voor netwerk- en informatiesystemen, hun gebruikers of andere personen.
  • Een kwetsbaarheid is een zwakheid, vatbaarheid of gebrek van een ICT-product of ICT-dienst die door een cyberdreiging kan worden uitgebuit.
  • Een cyberrisico is de mogelijkheid dat een incident leidt tot verlies of verstoring, uitgedrukt in de omvang daarvan en de waarschijnlijkheid dat het incident zich voordoet.
  • Een cyberincident, in de wet een incident, is een gebeurtenis die de beschikbaarheid, authenticiteit, integriteit of vertrouwelijkheid van gegevens of van diensten via netwerk- en informatiesystemen in gevaar brengt.
  • Een significant incident is een incident dat je diensten ernstig verstoort, je financiële verliezen bezorgt of andere entiteiten aanzienlijke schade toebrengt, of dat kan doen. Hoe en wanneer je het meldt, staat bij de NIS2 meldplicht en in NIS2 artikel 23.
  • Een ICT-product of ICT-dienst, of een ICT-proces hoort bij een netwerk- en informatiesysteem. Een ICT-product is er een element van, zoals een laptop of een programma. Een ICT-dienst bestaat volledig of hoofdzakelijk uit het versturen, opslaan, opvragen of verwerken van gegevens via zulke systemen.
  • Een technische specificatie is een norm wanneer een erkende normalisatie-instelling haar heeft vastgesteld voor herhaalde of voortdurende toepassing en niemand verplicht is haar na te leven.
  • Een digitale dienst is elke dienst die gewoonlijk tegen vergoeding, langs elektronische weg, op afstand en op individueel verzoek van een afnemer wordt verricht.

Een deel van de NIS2 begrippen staat ook in andere wetten en normen. Die uitleg staat op een algemene pagina, waar de pagina van het begrip naar linkt.

Doorlopend compliant blijven

Werkplekbeheer en Compliant

Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.

ClickOn Basis
€83/mnd
per werkplek

Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.

Bekijk Basis
ClickOn Bewust
€106/mnd
per werkplek

Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.

Bekijk Bewust
Meest gekozen
ClickOn Compliant MKB
€148/mnd
per werkplek

Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.

Bekijk Compliant MKB
ClickOn Compliant Enterprise
€219/mnd
per werkplek

Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.

Bekijk Enterprise
Vergelijk pakketten

Welke NIS2 begrippen bepalen of je organisatie eronder valt?

Of de NIS2 richtlijn voor je organisatie geldt, hangt af van haar sector en haar omvang.

  • NIB2 is een Nederlandse afkorting voor de NIS2 richtlijn zelf, Richtlijn (EU) 2022/2555.
  • Een essentiële of belangrijke entiteit is een organisatie die onder de wet valt. Een essentiële entiteit is in de regel een grote organisatie in een sector uit bijlage 1. Een belangrijke entiteit is in de regel een middelgrote organisatie in bijlage 1 of een middelgrote of grote in bijlage 2. Een minister kan een organisatie ook aanwijzen.
  • De size-cap-regel brengt een organisatie in zo’n sector onder de wet zodra ze minstens middelgroot is. Dat is vanaf 50 werkzame personen of met een jaaromzet en een balanstotaal van elk meer dan 10 miljoen euro. Groot is ze vanaf 250 werkzame personen, of met een jaaromzet boven 50 miljoen euro en een balanstotaal boven 43 miljoen euro.

NIS2 begrippen over toezicht, bijstand en samenwerking

De NIS2 begrippen over toezicht, bijstand en samenwerking verwijzen in Nederland naar deze instanties:

  • Een CSIRT, voluit computer security incident response team, ontvangt de meldingen van significante incidenten, analyseert dreigingen, kwetsbaarheden en incidenten en verleent bijstand.
  • Het NCSC, het Nationaal Cyber Security Centrum, is namens de Minister van Justitie en Veiligheid het CSIRT voor de meeste entiteiten. Het is daarnaast de coördinator voor het melden van kwetsbaarheden, het centrale contactpunt en de beheerder van het nationale register.
  • De bevoegde autoriteit is verantwoordelijk voor het toezicht op essentiële en belangrijke entiteiten en is in Nederland per sector een minister, die de inspectie voor het toezicht aanwijst.
  • De RDI, de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur, is zo’n inspectie, onder meer voor de sectoren energie, digitale infrastructuur, beheer van ICT-diensten, overheid en digitale aanbieders.

Op Europees niveau gaat het om deze begrippen:

  • ENISA is het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging en houdt onder meer een Europees register bij van aanbieders zoals cloud- en DNS-dienstverleners.
  • EU-CyCLONe is het Europese netwerk waarin de autoriteiten voor cybercrisisbeheer van de lidstaten grootschalige cyberbeveiligingsincidenten en crises samen voorbereiden, beoordelen en coördineren.
  • De samenwerkingsgroep is het Europese overlegorgaan van de lidstaten, de Europese Commissie en ENISA, dat onder meer risicobeoordelingen kan uitvoeren van kritieke toeleveringsketens voor ICT.
  • Een nationale cyberbeveiligingsstrategie is het samenhangende kader van een lidstaat met strategische doelstellingen en prioriteiten voor cyberbeveiliging. Het kader bevat ook de governance om ze te bereiken.

NIS2 begrippen per sector uit bijlage 1 en 2

Bijlage 1 en 2 van de Cyberbeveiligingswet noemen per sector de soorten entiteiten die onder de wet vallen. Vier sectoren hebben eigen begrippen voor hun diensten of organisaties.

NIS2 begrippen in de sector digitale infrastructuur

De sector digitale infrastructuur staat in bijlage 1 en noemt onder meer de aanbieders van deze diensten:

  • Het domeinnaamsysteem, kortweg DNS, is een hiërarchisch gedistribueerd naamgevingssysteem waarmee apparaten internetdiensten en -bronnen identificeren en bereiken. De DNS-dienstverlener is bij elke omvang een essentiële entiteit.
  • Een topleveldomeinnaamregister is de entiteit waaraan een topleveldomeinnaam, zoals .nl, is gedelegeerd en die verantwoordelijk is voor het beheer ervan, bij elke omvang als essentiële entiteit.
  • Een internetknooppunt is een netwerkfaciliteit die meer dan twee autonome systemen onderling verbindt, in de eerste plaats om de uitwisseling van internetverkeer te vergemakkelijken.
  • Een cloudcomputingdienst is een digitale dienst die administratie op aanvraag en brede toegang op afstand mogelijk maakt tot een schaalbare en elastische pool van deelbare computerbronnen. Dat geldt ook als die over verschillende locaties verspreid zijn.
  • Een datacenterdienst, in de wet een datacentrumdienst, omvat structuren voor de gecentraliseerde accommodatie, interconnectie en exploitatie van IT- en netwerkapparatuur, met de faciliteiten voor energiedistributie en omgevingscontrole.
  • Een content delivery network is een netwerk van geografisch verspreide servers voor een hoge beschikbaarheid, toegankelijkheid of snelle levering van digitale inhoud en diensten. In de wet heet het een netwerk voor de levering van inhoud.
  • Een vertrouwensdienst is een elektronische dienst, gewoonlijk tegen betaling, zoals het uitgeven van certificaten voor websiteauthenticatie of het aanmaken van elektronische tijdstempels.
  • Een openbaar elektronisch communicatienetwerk is een elektronisch communicatienetwerk dat volledig of vooral openbare elektronische communicatiediensten draagt, zoals telefonie en internettoegang voor het publiek.

NIS2 begrippen in de sector beheer van ICT-diensten

De sector beheer van ICT-diensten tussen bedrijven staat ook in bijlage 1. Een beheerde dienst is daar een dienst voor de installatie, het beheer, de exploitatie of het onderhoud van ICT-producten, -netwerken, -infrastructuur, -toepassingen of andere netwerk- en informatiesystemen. Dat gebeurt bij de klant ter plaatse of op afstand.

NIS2 begrippen in de sector digitale aanbieders

In bijlage 2 staat de sector digitale aanbieders, met drie soorten diensten:

  • Een onlinemarktplaats is een dienst die gebruikmaakt van software, zoals een website of een app, waarmee consumenten op afstand overeenkomsten sluiten met handelaren of andere consumenten.
  • Een onlinezoekmachine is een digitale dienst waarmee gebruikers zoekvragen invoeren om te zoeken op in beginsel alle websites, of alle websites in een bepaalde taal, over elk onderwerp.
  • Een platform voor socialenetwerkdiensten is een platform waarmee eindgebruikers zich met elkaar verbinden, delen, ontdekken en communiceren via meerdere apparaten.

NIS2 begrippen in de sector onderzoek

Ook de sector onderzoek staat in bijlage 2. Een onderzoeksorganisatie is een entiteit die als hoofddoel toegepast onderzoek of experimentele ontwikkeling verricht, om de resultaten voor commerciële doeleinden te exploiteren.

Zo helpt ClickOn met de NIS2 begrippen

Wat de NIS2 begrippen van je ICT vragen, zoals incidenten opmerken en kwetsbaarheden verhelpen, is grotendeels IT-beheer. Dat doet ClickOn als beheerpartij. Bepalen of je organisatie onder de wet valt en een significant incident melden doet je eigen organisatie.

ClickOn heeft voor dat IT-beheer twee aanbiedingen. De Compliance Sprint maakt je ICT-omgeving binnen 30 dagen technisch toezicht-klaar, voor een vaste prijs per werkplek: eerst de nulmeting en gap-analyse, dan de inrichting, daarna het bewijs. Met compliant werkplekbeheer (ClickOn Compliant MKB) houdt ClickOn je omgeving na de Sprint aantoonbaar werkend, met werkplekken ingericht op de ISO 27001-norm en zonder lock-in.

Het bewijs van ClickOn komt samen in een dashboard en een maandelijkse rapportage. Bij een externe ISO- of NIS2-audit staat ClickOn je 16 uur per jaar bij.

Beleid, governance-advies en de formele audit blijven bij je compliance-adviseur of auditor. ClickOn levert de technische uitvoering en het bewijs.

ClickOn is zelf sinds 2021 ISO 27001-gecertificeerd, via TÜV Nord. Sinds augustus 2026 heeft ClickOn ook het NIS2 Supply Chain-certificaat op niveau Substantial (NIS2-SC20). De Foundation for Quality & Innovation gaf dat certificaat uit.

Veelgestelde vragen over NIS2 begrippen

Wat zijn NIS2 begrippen?
NIS2 begrippen zijn de termen waarmee de NIS2 richtlijn en de Cyberbeveiligingswet vastleggen waar de regels over gaan, wie de plichten heeft en wie toezicht houdt.
Waar staan de definities van de NIS2 begrippen?
De meeste definities van de NIS2 begrippen staan in artikel 6 van de NIS2 richtlijn en, met dezelfde betekenis, in artikel 1 van de Cyberbeveiligingswet.
Welke NIS2 begrippen bepalen of je organisatie onder de wet valt?
Dat bepalen de NIS2 begrippen essentiële en belangrijke entiteit en de size-cap-regel. In de regel valt je organisatie eronder als ze in een sector uit bijlage 1 of 2 werkt en minstens middelgroot is.
Wat is het verschil tussen een incident en een significant incident in de NIS2 begrippen?
In de NIS2 begrippen is een incident een gebeurtenis die de beschikbaarheid, authenticiteit, integriteit of vertrouwelijkheid van gegevens of diensten in gevaar brengt. Een significant incident heeft ernstige gevolgen voor je diensten, je financiën of andere entiteiten. Dat meld je.
Klaar om te weten waar je staat?
Vraag een offerte aanNIS2 gap-analyse