NCSC onder NIS2: wat is het en wat doet het voor je bedrijf?
Gepubliceerd Geupdate
Het NCSC is onder NIS2 de organisatie die namens de Minister van Justitie en Veiligheid vier rollen uit de Cyberbeveiligingswet uitvoert. Het NCSC voert de taken uit van het CSIRT, het incidentresponsteam, voor elke essentiële en belangrijke entiteit zonder ander aangewezen CSIRT. Het NCSC voert ook de taken uit van de coördinator voor kwetsbaarheden, het centrale contactpunt en de beheerder van het nationale register.
NCSC is de afkorting van Nationaal Cyber Security Centrum.
Bij het NCSC registreer je je organisatie en meld je een significant incident. Het NCSC waarschuwt je ook voor dreigingen en kwetsbaarheden die je systemen raken.
Toezicht en handhaving liggen bij de minister van je sector en de toezichthouder die de minister aanwijst, zoals de Rijksinspectie Digitale Infrastructuur.
Controleer of de gegevens van je organisatie in het register volledig en actueel zijn, want via die gegevens bereikt een waarschuwing van het NCSC je organisatie.
De Cyberbeveiligingswet en het Cyberbeveiligingsbesluit leggen de vier rollen bij de Minister van Justitie en Veiligheid, in artikel 14 en 43 van de wet en artikel 2 van het besluit. Die rollen komen uit de NIS2 richtlijn, die elke lidstaat in artikel 8, 10 en 12 een centraal contactpunt, een CSIRT en een coördinator voor kwetsbaarheden laat aanwijzen. Dat het NCSC de rollen uitvoert, staat in de memorie van toelichting bij de wet en de nota van toelichting bij het besluit.
Feitenkader NCSC onder NIS2
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Voluit | Nationaal Cyber Security Centrum |
| Rolhouder in de wet | Minister van Justitie en Veiligheid, artikel 1 Cyberbeveiligingswet |
| CSIRT | de minister, voor essentiële en belangrijke entiteiten, artikel 2 lid 1 Cyberbeveiligingsbesluit; het NCSC voert de taken uit; een ander CSIRT kan bij ministeriële regeling worden aangewezen, lid 2 |
| Coördinator kwetsbaarheden | artikel 2 lid 3 Cyberbeveiligingsbesluit, met de taken uit artikel 17 Cyberbeveiligingswet |
| Centraal contactpunt | artikel 14 Cyberbeveiligingswet |
| Nationaal register | artikel 43 Cyberbeveiligingswet; gegevens volgens artikel 44 en artikel 27 Cyberbeveiligingsbesluit |
| Meldpunt significante incidenten | ingericht door de minister, artikel 25 Cyberbeveiligingsbesluit |
| Toezicht en handhaving | de minister van je sector, artikel 15 Cyberbeveiligingswet |
Wat het NCSC onder NIS2 is
Het NCSC onder NIS2 valt onder de Minister van Justitie en Veiligheid. Het NCSC voert de taken uit die de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitvoering van de NIS2 richtlijn, volgens artikel 1 bij die minister legt.
Volgens de nota van toelichting bij artikel 2 Cyberbeveiligingsbesluit beleggen zes ministers de CSIRT-taak voor hun sectoren bij de Minister van Justitie en Veiligheid, vanwege diens coördinerende verantwoordelijkheid voor cybersecurity. Het NCSC voert de CSIRT-taak in de praktijk uit.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Wat het NCSC onder NIS2 voor je organisatie betekent
Het NCSC onder NIS2 is voor je organisatie het adres voor de registratie, de melding van een significant incident en waarschuwingen over dreigingen.
Is je organisatie een essentiële of belangrijke entiteit onder NIS2, dan registreer je haar sinds 15 augustus 2026 volgens artikel 44 Cyberbeveiligingswet in het nationale register. Die registratie bevat onder meer je contactgegevens en IP-bereiken, de internetadressen van je systemen.
De registratie gaat via het MijnNCSC-portaal op mijn.ncsc.nl. Je logt in met eHerkenning op niveau EH2+, het zakelijke inlogmiddel voor overheidsdiensten, of, voor de Rijksoverheid, met Single Sign On Rijk, het inlogsysteem van de Rijksoverheid.
Welke gegevens je precies opgeeft en wanneer je een wijziging doorgeeft, lees je bij de registratieplicht onder NIS2.
Volgens artikel 27 lid 3 onder b Cyberbeveiligingsbesluit geef je ook de publieke domeinnamen op die van je organisatie zijn. Volgens de nota van toelichting bij dat artikel heeft een CSIRT soms alleen een domeinnaam van een mogelijk slachtoffer, bijvoorbeeld bij gelekte inloggegevens. Een CSIRT vindt je organisatie dan via die registratie.
Houd daarom één lijst bij van je domeinnamen, IP-bereiken en contactpersonen, koppel elke wijziging daarin aan een aanpassing in het register en bewaar de bevestiging.
Houd per waarschuwing van het NCSC bij welke apparaten of programma's ze raakte en hoe die zijn afgehandeld. Zo kun je later laten zien wat je met de waarschuwing hebt gedaan.
Een significant incident meld je via hetzelfde portaal. Dat is het meldpunt dat de minister volgens artikel 25 Cyberbeveiligingsbesluit heeft ingericht en dat het NCSC beheert. Die ene melding komt bij je CSIRT en je bevoegde autoriteit terecht. Moet je melden, dan lees je bij de meldplicht onder NIS2 wat je meldt en binnen welke termijn. Een incident, een bijna-incident of een cyberdreiging kun je volgens artikel 33 Cyberbeveiligingswet ook vrijwillig bij een CSIRT melden.
Het NCSC en het Digital Trust Center geven volgens de nota van toelichting bij het Cyberbeveiligingsbesluit elke organisatie kennis, informatie en advies over cyberweerbaarheid. Het Digital Trust Center heeft op grond van de Wet bevordering digitale weerbaarheid bedrijven de wettelijke taak om onder meer het mkb daarin te voorzien.
Wat het NCSC onder NIS2 doet
Het NCSC vervult onder NIS2 vier rollen, elk met een eigen artikel in de Cyberbeveiligingswet.
- Als CSIRT volgt en analyseert het NCSC cyberdreigingen, kwetsbaarheden en incidenten op nationaal niveau. Als CSIRT geeft het NCSC entiteiten ook vroegtijdige waarschuwingen en informatie, volgens artikel 16 lid 2.
- Als coördinator voor de gecoördineerde bekendmaking van kwetsbaarheden ontvangt het NCSC meldingen van kwetsbaarheden, ook anonieme. Als coördinator treedt het NCSC op verzoek op als tussenpersoon tussen de melder en de fabrikant of aanbieder, volgens artikel 17 en 34.
- Als centraal contactpunt verbindt het NCSC de Nederlandse autoriteiten met die van andere lidstaten, de Europese Commissie en Enisa. Het NCSC verbindt ook de bevoegde autoriteiten in Nederland onderling, volgens artikel 14.
- Als beheerder van het nationale register houdt het NCSC bij welke organisaties essentiële of belangrijke entiteit zijn of domeinnaamregistratiediensten verlenen, volgens artikel 43.
De positie van het NCSC onder NIS2
Het NCSC voert onder NIS2 de CSIRT-rol uit namens de Minister van Justitie en Veiligheid voor elke essentiële en belangrijke entiteit waarvoor geen ander CSIRT is aangewezen. Een CSIRT is het team dat volgens artikel 16 Cyberbeveiligingswet voor een groep entiteiten dreigingen, kwetsbaarheden en incidenten volgt en die entiteiten waarschuwt. Zo'n ander CSIRT kan een ministeriële regeling aanwijzen voor een sector, een subsector, een soort entiteit of een enkele entiteit, volgens artikel 2 lid 2 Cyberbeveiligingsbesluit. Wat een CSIRT precies doet, lees je bij CSIRT onder NIS2.
Volgens de memorie van toelichting bij de Cyberbeveiligingswet treedt het NCSC in binnen- en buitenland ook zonder formele aanwijzing op als nationaal CSIRT. Dat gebeurt gelet op de andere rollen die het onder de wet vervult. In de praktijk beheert het NCSC ook het meld- en registratieportaal.
Het NCSC is onder NIS2 geen bevoegde autoriteit en houdt geen toezicht. De bevoegde autoriteit is volgens artikel 15 Cyberbeveiligingswet de minister van je sector. Het toezicht voeren ambtenaren uit die die minister aanwijst, zoals de inspecteurs van de RDI. Welke minister en welke inspectie bij jouw sector horen, staat bij NIS2 toezicht.
Zo helpt ClickOn
ClickOn beoordeelt beveiligingsadviezen van het NCSC en van leveranciers voor de beheerde Microsoft 365-werkplek en de andere systemen die ClickOn beheert. Per advies legt ClickOn vast of het product in je omgeving voorkomt en wat er is gedaan.
ClickOn helpt de technische registratiegegevens actueel te houden, zoals IP-adressen. ClickOn levert bij een incident technische informatie voor de beoordeling en de melding aan, zoals een tijdlijn. De beoordeling of een incident significant is en de melding zelf blijven bij je eigen organisatie.
Kies per stap de route die past
ClickOn voert de ICT-laag van NIS2 uit en levert het bewijs. Beleid, governance en de formele audit blijven bij je adviseur of auditor.