Topleveldomeinnaamregister onder NIS2: wat is het, wie valt eronder en wat moet het doen?
Gepubliceerd Geupdate
Een topleveldomeinnaamregister onder NIS2 is de entiteit waaraan een topleveldomeinnaam, zoals .nl, is gedelegeerd en die verantwoordelijk is voor het beheer ervan. Dat beheer omvat de registratie van domeinnamen onder die naam en de technische exploitatie. Zo'n register is onder de Cyberbeveiligingswet een essentiële entiteit, ongeacht zijn omvang.
In de Cyberbeveiligingswet en de NIS2 richtlijn heet een topleveldomeinnaamregister een register voor topleveldomeinnamen.
Tot de technische exploitatie horen het exploiteren van de naamservers, het onderhoud van de databases en de verdeling van de zonebestanden over de naamservers. Dat geldt ook als het register dat werk uitbesteedt.
Naast de zorgplicht en de meldplicht houdt het register een database met domeinnaamregistratiegegevens bij. Het beantwoordt een rechtmatig verzoek om toegang tot die gegevens onverwijld en uiterlijk binnen 72 uur.
Het begrip raakt de registers zelf, de registrators en wederverkopers die domeinnamen registreren. Het raakt ook elke organisatie met een eigen domeinnaam.
Controleer daarom welke gegevens over de domeinnamen van je organisatie zijn vastgelegd.
Artikel 1 Cyberbeveiligingswet geeft de definitie, met dezelfde tekst als artikel 6 punt 21 van de NIS2 richtlijn.
Feitenkader topleveldomeinnaamregister onder NIS2
Het feitenkader zet de vaste kenmerken van het topleveldomeinnaamregister onder NIS2 bij elkaar.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Wettelijke term | register voor topleveldomeinnamen |
| Definitie | artikel 1 Cyberbeveiligingswet, gelijk aan artikel 6 punt 21 NIS2 richtlijn |
| Sector | digitale infrastructuur, bijlage 1 Cyberbeveiligingswet |
| Categorie | essentiële entiteit, ongeacht de omvang, artikel 8 lid 1 onder b |
| Toepassing | hoofdvestiging of vertegenwoordiger in Nederland, artikel 4 lid 3 onder b Cyberbeveiligingswet |
| Zorgplicht | uitgewerkt in Uitvoeringsverordening 2024/2690; artikel 6 tot en met 18 Cyberbeveiligingsbesluit gelden niet, artikel 4 onder b |
| Significant incident | criteria in artikel 6 Uitvoeringsverordening 2024/2690 |
| Eigen plichten | database met domeinnaamregistratiegegevens en toegang daartoe, artikel 49 en 50 Cyberbeveiligingswet |
| Bevoegde autoriteit | Minister van Economische Zaken, artikel 15 lid 1 Cyberbeveiligingswet |
Wat een topleveldomeinnaamregister onder NIS2 is
Een topleveldomeinnaamregister onder NIS2 beheert het laatste deel van een domeinnaam, zoals .nl in clickon.nl. Volgens artikel 1 van de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitvoering van de NIS2 richtlijn, is die topleveldomeinnaam aan het register gedelegeerd. Het register is verantwoordelijk voor het beheer ervan. De wet maakt een uitzondering voor een register dat topleveldomeinnamen uitsluitend voor eigen gebruik aanwendt.
Naast het register kent de wet de entiteit die domeinnaamregistratiediensten verleent. Dat is een registrator of een agent die namens registrators optreedt, zoals een wederverkoper of een aanbieder van privacy- of proxy-registratiediensten. Via zo'n partij registreert een organisatie haar domeinnaam.
Een andere soort entiteit in dezelfde sector is de DNS-dienstverlener.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Wie als topleveldomeinnaamregister onder NIS2 valt
Een topleveldomeinnaamregister onder NIS2 is volgens artikel 8 lid 1 onder b Cyberbeveiligingswet een essentiële entiteit, ongeacht zijn omvang en zonder aanwijzing. Die regel komt uit artikel 3 lid 1 onder b van de NIS2 richtlijn.
Volgens artikel 4 lid 3 valt het register onder de Nederlandse wet met een hoofdvestiging of vertegenwoordiger in Nederland. Dat geldt als het zijn diensten verleent in Nederland of in een andere lidstaat. Welke vestiging de hoofdvestiging is, hangt volgens lid 5 af van waar de beslissingen over de cyberbeveiligingsmaatregelen hoofdzakelijk worden genomen.
Wat een topleveldomeinnaamregister onder NIS2 moet doen
Een topleveldomeinnaamregister onder NIS2 heeft de zorgplicht van artikel 21 Cyberbeveiligingswet. Volgens artikel 4 onder b Cyberbeveiligingsbesluit gelden de artikelen 6 tot en met 18 van dat besluit niet voor het register. De maatregelen komen rechtstreeks uit Uitvoeringsverordening 2024/2690.
Volgens artikel 6 van die verordening is een incident bij een register significant als een gezaghebbende domeinnaamomzettingsdienst, die DNS-verzoeken voor het topleveldomein beantwoordt, volledig onbeschikbaar is. Dat geldt ook als die dienst langer dan een uur gemiddeld meer dan 10 seconden nodig heeft om op DNS-verzoeken te reageren. Een incident is ook significant als de integriteit, de vertrouwelijkheid of de authenticiteit van gegevens over de technische exploitatie van het topleveldomein is aangetast.
Zo'n significant incident meldt het register volgens artikel 25 Cyberbeveiligingswet. De stappen van die melding staan bij de meldplicht onder NIS2.
De database met domeinnaamregistratiegegevens onder NIS2
Registers voor topleveldomeinnamen en entiteiten die domeinnaamregistratiediensten verlenen, verzamelen volgens artikel 49 Cyberbeveiligingswet nauwkeurige en volledige domeinnaamregistratiegegevens in een database en houden die bij. Die plicht komt uit artikel 28 van de NIS2 richtlijn.
In de database staan de domeinnaam, de datum van registratie en de naam, het e-mailadres en het telefoonnummer van de registrant. Beheert een ander contactpunt de domeinnaam, dan staan ook diens e-mailadres en telefoonnummer erin.
Register en registrator maken hun beleid en procedures openbaar, waaronder de verificatie van de gegevens. Onverwijld na de registratie maken ze ook de gegevens openbaar die geen persoonsgegevens zijn.
Een legitieme partij is bijvoorbeeld een bevoegde autoriteit, een opsporingsautoriteit of een CSIRT. Zo'n partij krijgt volgens artikel 50 op een rechtmatig en gemotiveerd verzoek toegang tot specifieke gegevens over de registratie van domeinnamen. Dat gebeurt onverwijld, of als dat niet kan binnen 72 uur na ontvangst van het verzoek.
Een webbureau of IT-partner die als wederverkoper domeinnamen voor klanten registreert, verleent zelf domeinnaamregistratiediensten. Voor zo'n partij gelden de artikelen 49 en 50 ongeacht haar omvang, als haar hoofdvestiging of vertegenwoordiger in Nederland is. Ze levert volgens artikel 44 gegevens voor het nationale register.
Je eigen domeinnaam en het topleveldomeinnaamregister onder NIS2
Registreert je organisatie een domeinnaam, dan staan haar gegevens als registrant in die database. Wijs daarom een eigenaar van je domeinnamen aan. Controleer of je organisatie bij elke domeinnaam zelf als registrant staat, met contactgegevens die kloppen.
Laat je organisatie haar domeinnamen registreren door een webbureau of IT-partner, leg dan vast wie ze beheert en hoe ze bij het einde van de samenwerking worden overgedragen.
Zo helpt ClickOn
ClickOn controleert de DNS-instellingen van de domeinnamen van je organisatie, zoals SPF, DKIM en DMARC. ClickOn scherpt het DMARC-beleid stap voor stap aan op basis van de rapportages. Zo herkennen ontvangende mailservers sneller een bericht dat ten onrechte namens je domein is verstuurd.
Verandert je organisatie van internetverbinding of IP-adressen, dan werkt ClickOn de technische registratiegegevens mee bij. Bij een incident zet ClickOn de technische feiten op een rij voor je beoordeling. Wie eigenaar is van je domeinnamen en welke gegevens je als registrant opgeeft, bepaalt je eigen organisatie.
Kies per stap de route die past
ClickOn voert de ICT-laag van NIS2 uit en levert het bewijs. Beleid, governance en de formele audit blijven bij je adviseur of auditor.