BIV onder NIS2: wat is het en wat betekenen de drie delen?
Gepubliceerd Geupdate
Beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid zijn onder NIS2 drie van de vier eigenschappen die de beveiliging van netwerk- en informatiesystemen beschermt. De vierde is authenticiteit. Ze gelden voor alle gegevens die via die systemen worden opgeslagen, verzonden of verwerkt. Ze gelden ook voor de diensten die via die systemen worden aangeboden. Brengt een gebeurtenis een van de vier in gevaar, dan is dat volgens de Cyberbeveiligingswet een incident.
BIV is de afkorting van beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid onder NIS2; het drietal heet ook de BIV-driehoek en in het Engels de CIA-triad.
De beveiliging van netwerk- en informatiesystemen is volgens de Cyberbeveiligingswet een vermogen van de systemen. Dat is het vermogen om weerstand te bieden aan elke gebeurtenis die een van de vier eigenschappen in gevaar kan brengen. Dat vermogen geldt op een bepaald niveau van betrouwbaarheid.
Een classificatie van assets, zoals apparatuur, software en digitale gegevens, legt vast welke eisen voor vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid bij elke asset horen.
Beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid onder NIS2 raken essentiële en belangrijke entiteiten. Via hun beveiligingseisen raken ze ook hun leveranciers.
Beoordeel een gebeurtenis op alle vier de eigenschappen, ook op authenticiteit.
De Cyberbeveiligingswet en de NIS2 richtlijn noemen de vier eigenschappen in dezelfde bewoordingen. Ze staan in artikel 1 Cyberbeveiligingswet en in artikel 6 punt 2 van de NIS2 richtlijn, bij het begrip beveiliging van netwerk- en informatiesystemen.
Feitenkader beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid onder NIS2
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Vindplaats | artikel 1 Cyberbeveiligingswet, gelijk aan artikel 6 punt 2 NIS2 richtlijn |
| Eigenschappen | beschikbaarheid, authenticiteit, integriteit, vertrouwelijkheid |
| Geldt voor | opgeslagen, verzonden of verwerkte gegevens en diensten via netwerk- en informatiesystemen |
| Incident | een eigenschap in gevaar gebracht, artikel 1 Cyberbeveiligingswet |
| Bijna-incident | een eigenschap had in gevaar kunnen komen, artikel 1 Cyberbeveiligingswet |
| Classificatie | drie eigenschappen, artikel 16 lid 2 Cyberbeveiligingsbesluit |
| Digitale aanbieders | classificatie met authenticiteit, bijlage 12.1.2 Uitvoeringsverordening 2024/2690, bij uitsluitend diensten onder die verordening |
Authenticiteit als vierde eigenschap onder NIS2
Authenticiteit onder NIS2 betekent dat gegevens en diensten echt zijn: ze komen van de bron waarvan ze zeggen te komen. In gewone taal heet dat echtheid.
Een herkenbaar voorbeeld is een betaalverzoek dat van je eigen bedrijf lijkt te komen, met een ander rekeningnummer, maar dat nooit via je systemen is verstuurd. Breng daarom alle legitieme verzenders van je domein in kaart, zoals je facturatiepakket, nieuwsbriefdienst en CRM-systeem. Neem ook de domeinen mee waarmee je niet mailt.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Wat beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid onder NIS2 betekenen
Beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid onder NIS2 betekenen elk iets anders. De Cyberbeveiligingswet en de NIS2 richtlijn omschrijven ze niet afzonderlijk.
Beschikbaarheid onder NIS2
Beschikbaarheid onder NIS2 betekent dat gegevens en diensten er zijn wanneer een bevoegde ze nodig heeft. Een telecommunicatie- of stroomstoring, die de NIS2 richtlijn in overweging 79 noemt, raakt de beschikbaarheid.
Integriteit onder NIS2
Integriteit onder NIS2 betekent dat gegevens en diensten juist en volledig zijn. Een aanvaller met beheerrechten die na afloop de logboeken op een server wist, raakt de integriteit; beperk daarom wie logboeken kan wijzigen of wissen.
Vertrouwelijkheid onder NIS2
Vertrouwelijkheid onder NIS2 betekent dat alleen bevoegden bij gegevens en diensten kunnen. Een laptop met een onversleutelde schijf die in de trein blijft liggen, raakt de vertrouwelijkheid; controleer daarom of de versleuteling van opgeslagen gegevens op elk apparaat werkelijk aanstaat.
Het verwante begrip cyberbeveiliging omvat volgens artikel 1 Cyberbeveiligingswet de activiteiten die nodig zijn om netwerk- en informatiesystemen, hun gebruikers en anderen te beschermen. De Cyberbeveiligingswet is de Nederlandse uitvoering van de NIS2 richtlijn.
Werk je ook met andere wetten of normen, dan lees je bij beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid in andere wetten en normen hoe die de eigenschappen omschrijven en tellen.
Voor wie beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid onder NIS2 gelden
Beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid onder NIS2 moet je organisatie beschermen als ze een essentiële of belangrijke entiteit is; welke organisaties dat zijn, staat bij wanneer NIS2 verplicht is.
Zo'n entiteit beschermt de vier eigenschappen met de maatregelen van haar zorgplicht, want artikel 21 Cyberbeveiligingswet richt die maatregelen op de risico's voor de beveiliging van haar netwerk- en informatiesystemen. Lid 3 noemt daarbij onder meer back-upbeheer, encryptie waar dat passend is en, wanneer gepast, multifactorauthenticatie.
Ben je leverancier van zo'n entiteit, dan kan je klant eisen stellen aan de beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid van wat je levert. Zij toetst volgens artikel 10 lid 2 Cyberbeveiligingsbesluit periodiek of haar rechtstreekse leveranciers aan haar beveiligingseisen voldoen, als deel van haar toeleveringsketen.
De BIV-classificatie onder NIS2
De BIV-classificatie onder NIS2 staat in artikel 16 lid 2 onder a Cyberbeveiligingsbesluit. Je beleid voor assets omvat een systeem om assets op niveaus te classificeren, indien van toepassing op basis van de eisen voor vertrouwelijkheid, integriteit en beschikbaarheid.
Welke niveaus je gebruikt, schrijft het Cyberbeveiligingsbesluit niet voor. Een eenvoudige indeling die bij je organisatie past volstaat, bijvoorbeeld openbaar, intern en vertrouwelijk. Voorwaarde is dat je per niveau vastlegt wie toegang krijgt en hoe de informatie mag worden opgeslagen en gedeeld. Neem daarbij ook de beschikbaarheid en juistheid mee, want informatie die niet vertrouwelijk is, kan toch bedrijfskritisch zijn.
Met de classificatie stelt een essentiële of belangrijke entiteit volgens de nota van toelichting bij het Cyberbeveiligingsbesluit vast welk beveiligingsniveau voor haar netwerk- en informatiesystemen passend is. De classificatie werkt door in haar maatregelen voor bedrijfscontinuïteit, voor haar toeleveringsketen en voor de beveiliging bij het verwerven, ontwikkelen en onderhouden van haar systemen.
Artikel 16 lid 2 Cyberbeveiligingsbesluit noemt drie eigenschappen, zonder authenticiteit. Artikel 16 geldt niet voor een digitale aanbieder die uitsluitend diensten levert onder Uitvoeringsverordening 2024/2690, zoals een cloudaanbieder of een aanbieder van beheerde diensten. Voor zo'n aanbieder geldt punt 12.1.2 van de bijlage bij die verordening. Zo'n aanbieder verbindt elk actief met een niveau op basis van vertrouwelijkheid, integriteit, authenticiteit en beschikbaarheid, stemt de beschikbaarheidseisen af op zijn leverings- en hersteldoelen en toetst de niveaus periodiek.
Wanneer beschikbaarheid, integriteit of vertrouwelijkheid onder NIS2 in gevaar komt
Had een gebeurtenis een eigenschap onder NIS2 in gevaar kunnen brengen, maar is ze voorkomen of heeft ze zich niet voorgedaan, dan is het volgens artikel 1 Cyberbeveiligingswet een bijna-incident. Of je een incident moet melden, hangt af van de vraag of het significant is. Bij significant incident onder NIS2 lees je wanneer dat zo is en wanneer de meldplicht geldt.
De toelichting bij artikel 9 Cyberbeveiligingsbesluit noemt back-ups als middel om de vertrouwelijkheid, beschikbaarheid en integriteit van je systemen te borgen. Een ransomware-aanval is daar het voorbeeld van wat back-ups onbruikbaar kan maken.
“Een aanvaller neemt een beheeraccount over en ontdekt dat hetzelfde account ook de back-up kan beheren. Voordat de ransomware start, worden de back-ups gewist of mee versleuteld.”
Ardo Hoogeveen, oprichter en Security Officer van ClickOn
Controleer daarom of een gewoon beheeraccount ook bij de back-ups kan. Bescherm de herstelkopieën tegen wijzigen en verwijderen.
Zo helpt ClickOn
ClickOn controleert de instellingen van je domeinnaam, zodat ontvangers een vervalst bericht uit naam van je bedrijf kunnen herkennen. Op de Microsoft 365-werkplek richt ClickOn multifactorauthenticatie, toegangsbeheer en encryptie in.
ClickOn vertaalt de niveaus van je classificatie naar toegangs-, deel- en beveiligingsinstellingen in Microsoft 365. Ook scheidt ClickOn de toegang tot de back-ups van de gewone beheerrechten. Binnen het afgesproken pakket richt ClickOn ook gegevenslabels in en test ClickOn of herstel bruikbare gegevens oplevert. Welk niveau elke soort informatie krijgt en hoeveel gegevensverlies aanvaardbaar is, beslist je eigen organisatie.
Kies per stap de route die past
ClickOn voert de ICT-laag van NIS2 uit en levert het bewijs. Beleid, governance en de formele audit blijven bij je adviseur of auditor.