Onlinemarktplaats onder NIS2: wat is het en wanneer geldt de Cyberbeveiligingswet?
Gepubliceerd Geupdate
Een onlinemarktplaats onder NIS2 is een dienst die gebruikmaakt van software, zoals een website, een deel van een website of een app. Via die dienst sluiten consumenten op afstand overeenkomsten met andere handelaren of consumenten. Een aanbieder van zo'n dienst is onder de Cyberbeveiligingswet een belangrijke entiteit als hij middelgroot of groter is.
Een onlinemarktplaats onder NIS2 wordt ook los geschreven als online marktplaats. De wet legt de plichten bij de aanbieder van de onlinemarktplaats.
Bijlage 2 van de Cyberbeveiligingswet zet de aanbieders van onlinemarktplaatsen in de sector digitale aanbieders. De maatregelen van hun zorgplicht komen uit Uitvoeringsverordening 2024/2690, een Europese verordening die rechtstreeks geldt.
Is de marktplaats voor een groot deel van de gebruikers onbereikbaar, of worden gegevens aangetast, dan kan dat een significant incident zijn dat de aanbieder meldt.
Het begrip raakt de aanbieders van onlinemarktplaatsen en de organisaties die via zo'n marktplaats verkopen.
Ga daarom na of je organisatie zelf een onlinemarktplaats aanbiedt, of verkoopt via de marktplaats van een ander.
De omschrijving staat voluit in artikel 1 Cyberbeveiligingswet. De NIS2 richtlijn verwijst in artikel 6 punt 28 naar dezelfde tekst in Richtlijn 2005/29/EG, de Europese richtlijn over oneerlijke handelspraktijken tegenover consumenten.
Feitenkader onlinemarktplaats onder NIS2
Het feitenkader zet de vaste kenmerken van de onlinemarktplaats onder NIS2 bij elkaar.
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Definitie | artikel 1 Cyberbeveiligingswet; artikel 6 punt 28 NIS2 richtlijn verwijst naar artikel 2 onder n Richtlijn 2005/29/EG |
| Sector | digitale aanbieders, bijlage 2 Cyberbeveiligingswet |
| Categorie | belangrijke entiteit vanaf middelgroot, artikel 12 lid 1 onder b; essentiële entiteit alleen na aanwijzing, artikel 9 |
| Toepassing | hoofdvestiging of vertegenwoordiger in Nederland, artikel 4 lid 3 onder h Cyberbeveiligingswet |
| Zorgplicht | uitgewerkt in Uitvoeringsverordening 2024/2690; artikel 6 tot en met 18 Cyberbeveiligingsbesluit gelden niet, artikel 4 onder h |
| Significant incident | criteria in artikel 11 Uitvoeringsverordening 2024/2690 |
| Bevoegde autoriteit | Minister van Economische Zaken, artikel 15 lid 1 Cyberbeveiligingswet |
Wat een onlinemarktplaats onder NIS2 is
Artikel 1 van de Cyberbeveiligingswet, de Nederlandse uitvoering van de NIS2 richtlijn, omschrijft een onlinemarktplaats onder NIS2 aan de hand van twee kenmerken. De dienst draait op software, zoals een website, een deel daarvan of een app die een handelaar zelf beheert of laat beheren. Via die dienst sluiten consumenten op afstand overeenkomsten.
De wederpartij van de consument is een andere handelaar of een andere consument. Een platform waarop particulieren onderling kopen en verkopen, valt dus ook onder de omschrijving.
Richtlijn 2005/29/EG, waar de NIS2 richtlijn naar verwijst, beschermt consumenten. In de Cyberbeveiligingswet bepaalt dezelfde omschrijving welke aanbieders bij de sector digitale aanbieders horen, samen met de aanbieders van een onlinezoekmachine en van een platform voor socialenetwerkdiensten.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Wie als aanbieder van een onlinemarktplaats onder NIS2 valt
Een aanbieder van een onlinemarktplaats onder NIS2 is volgens artikel 12 lid 1 onder b Cyberbeveiligingswet een belangrijke entiteit als hij middelgroot of groter is. Essentieel wordt hij alleen door een aanwijzing van een minister volgens artikel 9. Een reden is bijvoorbeeld dat hij in Nederland de enige aanbieder is van een dienst die essentieel is voor kritieke maatschappelijke of economische activiteiten.
De wet geldt voor de aanbieder volgens artikel 4 lid 3 als zijn hoofdvestiging of vertegenwoordiger in Nederland is en hij zijn diensten in Nederland of een andere lidstaat verleent. Als hoofdvestiging telt volgens lid 5 de vestiging waar hij de beslissingen over het beheersen van cyberbeveiligingsrisico's hoofdzakelijk neemt.
Is de aanbieder buiten de Europese Unie gevestigd en biedt hij in Nederland diensten aan, dan wijst hij volgens artikel 42 lid 1 een vertegenwoordiger aan. Dat doet hij in een lidstaat waar hij zijn diensten aanbiedt. Die plicht geldt als hij in geen van die lidstaten al een vertegenwoordiger heeft aangewezen.
Je webshop en de onlinemarktplaats onder NIS2
Verkoopt je organisatie in haar eigen webshop alleen haar eigen producten, dan sluit de consument de overeenkomst met je organisatie zelf. Een onlinemarktplaats laat consumenten juist kopen bij andere handelaren of consumenten. Zo'n eigen webshop maakt je organisatie dus geen aanbieder van een onlinemarktplaats.
Laat je webshop ook andere verkopers hun producten aan consumenten aanbieden, dan biedt je organisatie voor dat deel een onlinemarktplaats aan. Is je organisatie middelgroot of groter, dan is ze daarmee een belangrijke entiteit.
Verkoopt je organisatie via de marktplaats van een ander, dan rusten de plichten voor die marktplaats bij de aanbieder ervan. Of je eigen organisatie onder de Cyberbeveiligingswet valt, is een tweede vraag, die afhangt van haar eigen sector en omvang. Beoordeel die vraag daarom apart, bij wanneer NIS2 verplicht is.
Wat een aanbieder van een onlinemarktplaats onder NIS2 moet doen
Als essentiële of belangrijke entiteit neemt een aanbieder van een onlinemarktplaats onder NIS2 passende maatregelen voor de beveiliging van zijn netwerk- en informatiesystemen, volgens de zorgplicht in artikel 21 Cyberbeveiligingswet.
Artikel 4 Cyberbeveiligingsbesluit zet voor deze aanbieders de artikelen 6 tot en met 18 van dat besluit opzij. Hun technische en methodologische eisen staan in Uitvoeringsverordening 2024/2690. Volgens de nota van toelichting blijven die artikelen buiten toepassing zolang de organisatie uitsluitend van zo'n soort is.
Een significant incident meldt de aanbieder volgens artikel 25 Cyberbeveiligingswet. Een incident bij een onlinemarktplaats is volgens artikel 11 van de uitvoeringsverordening onder meer significant. Dat geldt als de marktplaats volledig niet beschikbaar is voor meer dan 5 procent van de gebruikers in de Unie of voor meer dan 1 miljoen gebruikers. Welke grens geldt, hangt af van welk aantal het kleinste is.
Hetzelfde geldt bij beperkte beschikbaarheid voor zoveel gebruikers. Hetzelfde geldt ook als gegevens zijn aangetast door een vermoedelijk kwaadwillige handeling of met gevolgen voor zoveel gebruikers. Hoe je meldt, staat bij de meldplicht onder NIS2.
Volgens artikel 47 Cyberbeveiligingswet geeft de aanbieder ook gegevens door voor het register van Enisa, het Agentschap van de Europese Unie voor cyberbeveiliging, zoals zijn IP-bereiken. Meer daarover staat bij de registratieplicht onder NIS2.
Zo helpt ClickOn
ClickOn beheert de werkplekken en de Microsoft 365-omgeving van je organisatie, met multifactorauthenticatie, toegangsbeheer en tijdige patching. Per maatregel houdt ClickOn bij wanneer die is ingericht en getest, met de uitkomst.
Met logging en detectie in die omgeving ziet ClickOn verdachte aanmeldingen op tijd. Bij een incident levert ClickOn een tijdlijn voor je beoordeling en je melding. Of je dienst een onlinemarktplaats is en of een incident significant is, beslist je eigen organisatie.
Kies per stap de route die past
ClickOn voert de ICT-laag van NIS2 uit en levert het bewijs. Beleid, governance en de formele audit blijven bij je adviseur of auditor.