NIS2 gecertificeerd ISO 27001 gecertificeerd Klaar voor de NIS2/Cyberbeveiligingswet
088 254 25 66 TeamviewerSupport

Onlinezoekmachine onder NIS2: wat is het en wie valt eronder

Gepubliceerd Geupdate

Ardo Hoogeveen

Oprichter en Security Officer, ClickOn

Ardo Hoogeveen is oprichter van ClickOn en gespecialiseerd in IT-beheer en compliance voor het Nederlandse MKB. Hij begeleidt MKB-bedrijven bij NIS2, ISO 27001 en AVG-implementaties, met een pragmatische aanpak die complexe regelgeving vertaalt naar concrete stappen.

Bekijk profiel

Een onlinezoekmachine onder NIS2 is een digitale dienst waarmee gebruikers zoekvragen invoeren om te zoeken op in beginsel alle websites, of alle websites in een bepaalde taal, over elk onderwerp. De dienst geeft resultaten over de gevraagde inhoud. Is een aanbieder van een onlinezoekmachine middelgroot of groter, dan is hij onder de Cyberbeveiligingswet een belangrijke entiteit.

Een onlinezoekmachine onder NIS2 schrijf je ook als online zoekmachine. De plichten uit de wet gelden voor de aanbieder van de zoekmachine.

Bijlage 2 van de Cyberbeveiligingswet rekent aanbieders van onlinezoekmachines tot de sector digitale aanbieders. De eisen voor de zorgplicht van een aanbieder van een onlinezoekmachine komen uit Uitvoeringsverordening 2024/2690.

Een aanbieder van een onlinezoekmachine beoordeelt of hij een significant incident moet melden als zijn zoekmachine voor een groot deel van de gebruikers in de Unie onbereikbaar is. Hij beoordeelt dat ook als gegevens zijn aangetast.

De onlinezoekmachine onder NIS2 raakt organisaties die een zoekdienst over in beginsel alle websites aanbieden.

Kijk daarom naar de reikwijdte van elke zoekfunctie die je organisatie aanbiedt.

De Cyberbeveiligingswet schrijft de omschrijving van een onlinezoekmachine voluit in artikel 1. De NIS2 richtlijn verwijst in artikel 6 punt 29 naar dezelfde tekst in Verordening 2019/1150. Dat is de Europese verordening over billijkheid en transparantie voor bedrijven die via onlineplatforms en zoekmachines hun klanten bereiken.

Feitenkader onlinezoekmachine onder NIS2

KenmerkWaarde
Definitieartikel 1 Cyberbeveiligingswet; artikel 6 punt 29 NIS2 richtlijn verwijst naar artikel 2 punt 5 Verordening 2019/1150
Soort dienstdigitale dienst, artikel 1 Cyberbeveiligingswet
Sectordigitale aanbieders, bijlage 2 Cyberbeveiligingswet
Categoriebelangrijke entiteit vanaf middelgroot, artikel 12 lid 1 onder b; essentiële entiteit alleen na aanwijzing, artikel 9
Toepassinghoofdvestiging of vertegenwoordiger in Nederland, artikel 4 lid 3 onder i Cyberbeveiligingswet
Registersnationaal register, artikel 44; register van Enisa, artikel 47 Cyberbeveiligingswet
Geldt sinds15 augustus 2026, artikel 35 Cyberbeveiligingsbesluit
Zorgplichtuitgewerkt in Uitvoeringsverordening 2024/2690; artikel 6 tot en met 18 Cyberbeveiligingsbesluit gelden niet bij uitsluitend zulke diensten, artikel 4 onder i
Significant incidentcriteria in artikel 12 en artikel 3 Uitvoeringsverordening 2024/2690
Bevoegde autoriteitMinister van Economische Zaken, artikel 15 lid 1 Cyberbeveiligingswet; toezicht door de RDI

Wat een onlinezoekmachine onder NIS2 is

Artikel 1 van de Cyberbeveiligingswet, waarmee Nederland de NIS2 richtlijn uitvoert, noemt een onlinezoekmachine onder NIS2 een digitale dienst met vier kenmerken. De Cyberbeveiligingswet verstaat onder een digitale dienst elke dienst die langs elektronische weg, op afstand en op individueel verzoek wordt verricht, gewoonlijk tegen vergoeding.

De gebruiker stelt zijn vraag als trefwoord, als gesproken opdracht, als frase of in een andere vorm. Een onlinezoekmachine, zoals Google of Bing, doorzoekt in beginsel alle websites, of alle websites in een bepaalde taal, over eender welk onderwerp. De resultaten mogen elk formaat hebben, zolang ze informatie geven over de gevraagde inhoud.

Wie onder de omschrijving van een onlinezoekmachine valt, hoort volgens bijlage 2 bij de sector digitale aanbieders, een van de sectoren onder NIS2. Ook de aanbieders van een onlinemarktplaats en van een platform voor socialenetwerkdiensten horen bij die sector.

Doorlopend compliant blijven

Werkplekbeheer en Compliant

Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.

ClickOn Basis
€83/mnd
per werkplek

Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.

Bekijk Basis
ClickOn Bewust
€106/mnd
per werkplek

Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.

Bekijk Bewust
Meest gekozen
ClickOn Compliant MKB
€148/mnd
per werkplek

Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.

Bekijk Compliant MKB
ClickOn Compliant Enterprise
€219/mnd
per werkplek

Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.

Bekijk Enterprise
Vergelijk pakketten

Wie als aanbieder van een onlinezoekmachine onder NIS2 valt

Een aanbieder van een onlinezoekmachine onder NIS2 is een belangrijke entiteit als hij middelgroot of groter is, volgens artikel 12 lid 1 onder b Cyberbeveiligingswet. Een aanbieder met 50 personen valt daar al onder, net als een kleinere aanbieder waarvan jaaromzet en balanstotaal elk boven 10 miljoen euro liggen. Een grote aanbieder blijft eveneens belangrijk, want de regel dat grote ondernemingen essentieel zijn, artikel 8 lid 1 onder f, geldt alleen voor bijlage 1.

Een aanbieder van een onlinezoekmachine wordt alleen essentieel als een minister hem volgens artikel 9 aanwijst, bijvoorbeeld omdat een verstoring van zijn zoekmachine een aanzienlijk systeemrisico kan meebrengen. Die aanwijzing kan een aanbieder van elke omvang treffen. Een kleinere aanbieder die niet is aangewezen, valt niet op grond van zijn zoekmachine onder de Cyberbeveiligingswet.

Artikel 4 lid 3 laat de Cyberbeveiligingswet gelden voor een aanbieder van een onlinezoekmachine die zijn hoofdvestiging of vertegenwoordiger in Nederland heeft. Hij moet daarbij in Nederland of een andere lidstaat diensten verlenen. Volgens lid 5 is de hoofdvestiging in de eerste plaats de vestiging waar de aanbieder hoofdzakelijk over zijn cyberbeveiligingsmaatregelen beslist. Een zoekmachine die in Amsterdam over haar cyberbeveiliging beslist, valt zo ook met haar gebruikers in Duitsland onder de Cyberbeveiligingswet.

Een aanbieder buiten de Europese Unie moet volgens artikel 42 lid 1 alsnog een vertegenwoordiger aanwijzen. Dat geldt als hij nog in geen enkele lidstaat waar hij zijn diensten aanbiedt een vertegenwoordiger heeft aangewezen én ook in Nederland diensten aanbiedt.

Een zoekfunctie op je eigen website en de onlinezoekmachine onder NIS2

Een zoekfunctie op je eigen website maakt je organisatie onder NIS2 geen aanbieder van een onlinezoekmachine, want die zoekfunctie doorzoekt alleen de inhoud van die ene site. Hetzelfde geldt voor een chatbot op je website die alleen de informatie van je eigen organisatie doorzoekt.

Je organisatie kan wel op een andere grond onder de Cyberbeveiligingswet vallen, onder meer door de sector waarin ze werkt en haar omvang. Twijfel je daarover, dan toets je dat apart bij wanneer NIS2 verplicht is.

Wat een aanbieder van een onlinezoekmachine onder NIS2 moet doen

Is een aanbieder van een onlinezoekmachine onder NIS2 een essentiële of belangrijke entiteit, dan beheerst hij de risico's voor zijn netwerk- en informatiesystemen met passende maatregelen. Dat is zijn zorgplicht uit artikel 21 Cyberbeveiligingswet.

Voor een aanbieder van een onlinezoekmachine staan de technische en methodologische eisen bij die maatregelen in Uitvoeringsverordening 2024/2690. De Nederlandse uitwerking in de artikelen 6 tot en met 18 Cyberbeveiligingsbesluit geldt volgens artikel 4 onder i van dat besluit dan niet. Is zijn organisatie daarnaast een soort entiteit die niet onder de uitvoeringsverordening valt, dan gelden die artikelen volgens de nota van toelichting wel.

Volgens artikel 12 van de uitvoeringsverordening is een incident bij een onlinezoekmachine onder meer een significant incident als de zoekmachine volledig niet beschikbaar of beperkt beschikbaar is. Dat geldt voor meer dan 5 procent van haar gebruikers in de Unie of voor meer dan 1 miljoen gebruikers. De grens hangt af van welk aantal het kleinste is.

Hetzelfde artikel noemt een incident ook significant als opgeslagen, verzonden of verwerkte gegevens van de zoekmachine zijn aangetast door een vermoedelijk kwaadwillige handeling, of met gevolgen voor evenveel gebruikers. Daarbij komen de algemene criteria uit artikel 3 van de verordening. De drempel voor direct financieel verlies is 500.000 euro of 5 procent van de jaaromzet, als dat lager is. Een zoekmachine met 4 miljoen gebruikers in de Unie die voor 250.000 van hen uitvalt, zit al boven de grens, want 5 procent is daar 200.000.

Bij een significant incident geeft de aanbieder van een onlinezoekmachine volgens artikel 26 Cyberbeveiligingswet eerst een vroegtijdige waarschuwing aan het CSIRT en aan zijn bevoegde autoriteit. Wat er na die eerste waarschuwing volgt, lees je bij de meldplicht onder NIS2.

Een aanbieder van een onlinezoekmachine staat in het nationale register van artikel 44 Cyberbeveiligingswet, met onder meer zijn naam, adres, contactgegevens en IP-bereiken. Via het centrale contactpunt krijgt ook het register van Enisa, het Europese agentschap voor cyberbeveiliging, volgens artikel 47 vergelijkbare gegevens, met de lidstaten waar de zoekmachine wordt aangeboden. Welke termijnen daarbij gelden, staat bij de registratieplicht onder NIS2.

Zo helpt ClickOn

Op de Microsoft 365-werkplek van je organisatie richt ClickOn multifactorauthenticatie en toegangsbeheer in, ook voor beheeraccounts. ClickOn installeert de beveiligingsupdates van werkplekken, servers en software op tijd en legt vast wat er is getest.

Binnen het afgesproken pakket volgt ClickOn met logging en detectie wat er in die omgeving gebeurt. Bij een incident levert ClickOn de technische informatie voor je beoordeling en je melding aan, zoals een tijdlijn. Of je zoekdienst onder de omschrijving valt en of een incident gemeld moet worden, besluit je eigen organisatie. Je organisatie doet de melding op eigen naam.

Veelgestelde vragen over de onlinezoekmachine onder NIS2

Wat is een onlinezoekmachine onder NIS2?
Een onlinezoekmachine onder NIS2 is een digitale dienst die op een zoekvraag in beginsel alle websites, of alle websites in een bepaalde taal, over elk onderwerp doorzoekt.
Is een zoekfunctie op een website een onlinezoekmachine onder NIS2?
Een zoekfunctie die alleen je eigen website doorzoekt, maakt je organisatie onder NIS2 geen aanbieder van een onlinezoekmachine.
Wanneer valt een aanbieder van een onlinezoekmachine onder NIS2?
Een aanbieder van een onlinezoekmachine valt onder NIS2 als hij middelgroot of groter is en zijn hoofdvestiging of vertegenwoordiger in Nederland heeft; hij is dan een belangrijke entiteit. Daarvoor telt hij minstens 50 personen, of liggen zijn jaaromzet en balanstotaal elk boven 10 miljoen euro. Essentieel wordt hij alleen na een aanwijzing door een minister.
Welke regels gelden onder NIS2 voor de beveiliging van een onlinezoekmachine?
Voor de beveiliging van een onlinezoekmachine gelden onder NIS2 de eisen uit Uitvoeringsverordening 2024/2690. Biedt de aanbieder alleen diensten die onder die verordening vallen, dan gelden de artikelen 6 tot en met 18 van het Cyberbeveiligingsbesluit niet voor hem.