Nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2: wat is het?
Gepubliceerd Geupdate
Een nationale cyberbeveiligingsstrategie is onder NIS2 het samenhangende kader van een lidstaat met strategische doelstellingen en prioriteiten voor cyberbeveiliging. Dat kader bevat ook de governance om die doelstellingen en prioriteiten te bereiken. Elke lidstaat moet zo'n strategie vaststellen, met de middelen en de beleids- en regelgevingsmaatregelen die daarvoor nodig zijn.
In Nederland heet de nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 de Nederlandse Cybersecuritystrategie 2022-2028, afgekort NLCS.
De Minister van Justitie en Veiligheid stelt de strategie vast in overeenstemming met de betrokken ministers. De Minister van Justitie en Veiligheid beoordeelt de strategie ten minste om de vijf jaar.
De strategie is een plicht van de lidstaat en geeft de richting van het overheidsbeleid voor cyberbeveiliging. Voor je organisatie gelden de plichten uit de Cyberbeveiligingswet zelf, zoals de zorgplicht en de meldplicht, als ze een essentiële of belangrijke entiteit is.
De definitie staat in artikel 6 punt 4 van de NIS2 richtlijn en de inhoud in artikel 7. In Nederland voert artikel 19 Cyberbeveiligingswet dat uit.
Feitenkader nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2
| Kenmerk | Waarde |
|---|---|
| Definitie | artikel 6 punt 4 NIS2 richtlijn |
| Plicht van | elke lidstaat, artikel 7 lid 1 NIS2 richtlijn |
| Nederlandse uitvoering | artikel 19 Cyberbeveiligingswet, in hoofdstuk 6 |
| Vaststelling | Minister van Justitie en Veiligheid, in overeenstemming met de betrokken ministers; beleid per minister voor zijn onderwerpen, artikel 19 lid 2 Cyberbeveiligingswet |
| Beoordeling | ten minste om de vijf jaar, op basis van kernprestatie-indicatoren, artikel 7 lid 4 NIS2 richtlijn en artikel 19 lid 3 Cyberbeveiligingswet |
| Kennisgeving | aan de Europese Commissie binnen drie maanden na de vaststelling, artikel 7 lid 3 NIS2 richtlijn |
| In Nederland | Nederlandse Cybersecuritystrategie 2022-2028 (NLCS), regie bij de Minister van Justitie en Veiligheid |
Wat een nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 is
Een nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 kan volgens overweging 48 van de NIS2 richtlijn bestaan uit een of meer wetgevings- of niet-wetgevingsinstrumenten. Het doel van de strategie is volgens artikel 7 lid 1 een hoog niveau van cyberbeveiliging te bereiken en te handhaven.
Werkplekbeheer en Compliant
Audit-klaar wórden is stap één. Met compliant werkplekbeheer houd je het daarna aantoonbaar werkend, vaste prijs per werkplek, van MKB tot Enterprise.
Kies dit als je op je eigen Microsoft 365-licentie blijft en de technische basis op orde wilt: beheer, back-up, endpointbescherming en toegangsbeheer.
Kies dit als je naast de techniek ook je mensen wilt meenemen. Inclusief Business Premium en security awareness-training.
Kies dit als een opdrachtgever, tender of norm bewijs van je vraagt. Inclusief de Purview- en Defender-suites, monitoring en de rapportage waar een auditor om vraagt.
Kies dit als je organisatie uit Compliant MKB groeit en op Microsoft 365 E5 wilt draaien.
Wat de nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 voor je organisatie betekent
Voor je organisatie werkt de nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 door via de Cyberbeveiligingswet. Volgens de memorie van toelichting bij die wet mogen cybersecuritymaatregelen niet vrijblijvend zijn voor organisaties in een sector van maatschappelijk belang. Wetgeving is volgens die toelichting een van de instrumenten van het kabinet om die verantwoordelijkheid bij hen te beleggen.
De uitvoering van de NIS2 richtlijn draagt volgens dezelfde toelichting bij aan een doel uit de NLCS. Dat doel is dat organisaties zicht hebben op cyberincidenten, cyberdreigingen en cyberrisico's. Het doel is ook dat zij daar adequaat mee omgaan. Valt je organisatie onder de wet als essentiële of belangrijke entiteit, dan gelden voor haar onder meer de zorgplicht en de meldplicht.
De nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 bevat volgens artikel 7 lid 2 onder i ook beleid voor de digitale weerbaarheid van kleine en middelgrote ondernemingen. Dat beleid geldt juist ook voor ondernemingen die buiten de richtlijn vallen. Het beleid voorziet in gemakkelijk toegankelijke richtsnoeren en bijstand. Voor kennis, informatie en advies over cyberweerbaarheid verwijst de nota van toelichting bij het Cyberbeveiligingsbesluit naar het NCSC en het Digital Trust Center.
Lever je ICT-producten of ICT-diensten aan de overheid, dan kun je cyberbeveiligingseisen in een overheidsopdracht tegenkomen; artikel 7 lid 2 onder b vraagt de lidstaat om beleid voor zulke eisen. Beoordeel zo'n eis als een afspraak met je opdrachtgever, los van de vraag of je organisatie zelf onder de Cyberbeveiligingswet valt. Of dat zo is, toets je bij wanneer NIS2 verplicht is.
De Nederlandse Cybersecuritystrategie onder NIS2
De Nederlandse Cybersecuritystrategie onder NIS2 wordt afgekort tot de NLCS. De NLCS beschrijft volgens de memorie van toelichting bij de Cyberbeveiligingswet de acties en ambities van het kabinet voor een digitaal veilige samenleving in de periode 2022 tot 2028. Met de NLCS voldoet Nederland aan artikel 7 van de NIS2 richtlijn.
De Minister van Justitie en Veiligheid voert de regie op de NLCS: hij coördineert de totstandkoming en ziet erop toe dat de strategie wordt uitgevoerd en opgevolgd.
Nederland is volgens de toelichting een van de meest gedigitaliseerde landen ter wereld. Het kabinet zet daarom in op een digitaal ecosysteem waarin één organisatie of één persoon niet langer de zwakste schakel kan zijn.
Wat de nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 bevat
De nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 omvat volgens artikel 7 lid 1 van de richtlijn onder meer:
- doelstellingen en prioriteiten, vooral voor de sectoren uit de bijlagen bij de richtlijn;
- een governancekader met de rollen en verantwoordelijkheden van de betrokken partijen en de samenwerking tussen bevoegde autoriteiten, centrale contactpunten en CSIRT's;
- een manier om relevante activa te identificeren, met een beoordeling van de risico's in de lidstaat;
- maatregelen voor paraatheid, respons en herstel bij incidenten, met samenwerking tussen de publieke en de private sector;
- een plan om het bewustzijn van burgers over cyberbeveiliging te vergroten.
Artikel 7 lid 2 vraagt daarnaast beleid voor onder meer:
- cyberbeveiliging in de toeleveringsketen van ICT-producten en ICT-diensten die entiteiten gebruiken;
- cyberbeveiligingseisen voor ICT-producten en ICT-diensten bij overheidsopdrachten, onder meer over certificering en versleuteling;
- het beheer van kwetsbaarheden, met de gecoördineerde bekendmaking.
Hoe de nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 wordt beoordeeld en gemeld
De nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 wordt regelmatig en ten minste om de vijf jaar beoordeeld op basis van kernprestatie-indicatoren. Zo nodig wordt ze bijgewerkt. Dit geldt volgens artikel 19 lid 3 Cyberbeveiligingswet en artikel 7 lid 4 van de richtlijn. Op verzoek helpt Enisa een lidstaat bij het opstellen of bijwerken van de strategie.
Binnen drie maanden na de vaststelling stelt de lidstaat de Europese Commissie volgens artikel 7 lid 3 van de richtlijn in kennis van zijn nationale cyberbeveiligingsstrategie. Informatie over de nationale veiligheid mag daarbij buiten blijven.
In Nederland doet de Minister van Justitie en Veiligheid dat als centraal contactpunt. Dat is het aanspreekpunt voor de samenwerking binnen de Europese Unie. Het NCSC voert die taken uit.
De nationale cyberbeveiligingsstrategie en het crisisplan onder NIS2
De nationale cyberbeveiligingsstrategie onder NIS2 en het nationale plan voor grootschalige cyberbeveiligingsincidenten en crisisrespons zijn twee instrumenten in hoofdstuk 6 Cyberbeveiligingswet. De strategie legt doelstellingen en beleid voor cyberbeveiliging vast; het plan uit artikel 20 regelt volgens artikel 9 lid 4 van de richtlijn het beheer van grootschalige incidenten en crises.
In Nederland is dat plan volgens de memorie van toelichting het Landelijk Crisisplan Digitaal. De Minister van Justitie en Veiligheid heeft volgens artikel 18 als cybercrisisbeheerautoriteit de taken uit dat plan. In die rol neemt de Minister van Justitie en Veiligheid deel aan EU-CyCLONe, het Europese netwerk voor cybercrises.
Zo helpt ClickOn
ClickOn beheert de Microsoft 365-werkplek met multifactorauthenticatie en tijdige updates. Multifactorauthenticatie is inloggen met een tweede controle naast het wachtwoord. In ClickOn Compliant MKB horen daar ook back-ups met hersteltests en rapportages bij, zodat vastligt welke maatregelen zijn uitgevoerd en getest.
Vraagt een opdrachtgever, ook bij een overheidsopdracht, naar je beveiliging, dan levert ClickOn technische informatie over de maatregelen die ClickOn beheert. Of je organisatie onder de wet valt en wat je met je opdrachtgever afspreekt, beslist je eigen organisatie met haar adviseurs.
Kies per stap de route die past
ClickOn voert de ICT-laag van NIS2 uit en levert het bewijs. Beleid, governance en de formele audit blijven bij je adviseur of auditor.