Bedrijfsmakelaars vallen niet rechtstreeks onder NIS2. De verplichtingen bereiken bedrijfsmakelaars via hun opdrachtgevers en die zijn in dit segment vrijwel altijd institutioneel of publiek. ClickOn, managed service provider (MSP) voor het MKB en zelf ISO 27001-gecertificeerd sinds 2021, levert compliant werkplekbeheer dat de NIS2-maatregelen standaard ingebouwd heeft.
Vallen bedrijfsmakelaars onder NIS2?
Bedrijfsmakelaars vallen niet rechtstreeks onder NIS2. Bedrijfsmakelaardij staat niet in bijlage 1 of 2, ongeacht de omvang van het kantoor. De plicht ontstaat alleen indirect, via de opdrachtgever.
De keten is de route waarlangs NIS2 wel binnenkomt. Opdrachtgevers die zelf onder NIS2 vallen, moeten hun toeleveringsketen beheersen en leggen hun beveiligingseisen daarom contractueel door aan de bedrijven die voor hen werken. Dat gebeurt in deze situaties:
- Gemeenten, provincies en het Rijk als verhuurder, verkoper of huurder van maatschappelijk en commercieel vastgoed. Zij zijn van rechtswege essentiële entiteit en zetten hun zorgplicht door in de aanbesteding, met een beveiligingsparagraaf in het bestek naast de gebruikelijke eisen.
- Beleggers, corporaties en institutionele eigenaren met portefeuilleopdrachten, taxaties en huurdersadministratie.
- Transactievertrouwelijkheid: een voorgenomen verkoop of een vertrekkende huurder is bedrijfsgevoelige en soms koersgevoelige informatie voordat ze bekend is. De waarde ervan verdwijnt zodra ze algemeen bekend is. Wie meeleest in de mail van een bedrijfsmakelaar, kent die informatie weken voordat ze openbaar wordt.
Dat onderscheidt bedrijfsmakelaardij van woningmakelaardij. Daar is de opdrachtgever een consument en komen de eisen uit de hypotheekketen. Hier is de opdrachtgever institutioneel of publiek en komt de eis uit een aanbesteding of een raamcontract.
Wat de Cyberbeveiligingswet verandert
Wat NIS2-plichtige opdrachtgevers van je eisen
NIS2-plichtige opdrachtgevers eisen van bedrijfsmakelaars aantoonbare beveiligingsmaatregelen, meestal als beveiligingsvragenlijst bij een aanbesteding of contractverlenging. De vragen komen telkens op hetzelfde neer:
- Multifactorauthenticatie (MFA) op alle accounts, ook voor uitvoerend personeel.
- Geteste back-ups van projectdata, calculaties en administratie, met een hersteltermijn.
- Tijdige updates en patching van werkplekken, servers en software.
- Toegangsbeheer: wie kan bij tekeningen, contracten en persoonsgegevens en wordt toegang ingetrokken bij uitdiensttreding.
- Incidentafspraken: bij wie meld je een hack of datalek en hoe snel.
- Steeds vaker een certificaat zoals ISO 27001 of in het MKB de NIS2 Supply Chain-certificering, als bewijs dat de maatregelen structureel geborgd zijn.
Een niet-ingevulde vragenlijst is genoeg om een bieding terzijde te laten leggen. Opdrachtgevers lopen zelf boete- en aansprakelijkheidsrisico onder NIS2, met boetes tot 10 miljoen euro of 2 procent van de wereldwijde jaaromzet voor essentiële entiteiten en 7 miljoen euro of 1,4 procent voor belangrijke entiteiten (NIS2-richtlijn, 2022). Dat risico nemen ze niet over van een leverancier die het bewijs niet heeft.
De ICT van een bedrijfsmakelaarskantoor en waar NIS2 die raakt
ClickOn beheert de digitale werkplek: Microsoft 365, de apparaten die eraan hangen en de accounts die erop inloggen. Dat is het deel van je ICT waar de beveiligingsvragenlijst van een opdrachtgever vrijwel volledig over gaat. Het makelaarssysteem, de datarooms en het beleidswerk vallen erbuiten en dat staat hieronder net zo expliciet.
| Wat je gebruikt | Waar de eis op landt | ClickOn |
|---|---|---|
| Microsoft 365: mail, dossiers en opdrachtgeverscontact | Huurovereenkomsten, biedingen en taxatierapporten lopen per mail. Bij transacties met grote bedragen is een gekaapte mailbox direct een frauderisico. | Beheerd |
| Laptops en telefoons bij bezichtiging en opname | Objectopnames en klantgesprekken vinden op locatie plaats, met dossiers op het toestel. | Beheerd |
| Accounts van makelaars, taxateurs en assistenten | Portefeuilleopdrachten wisselen van behandelaar. Toegang tot een afgerond dossier moet aantoonbaar worden ingetrokken. | Beheerd |
| Makelaars- en portefeuillesysteem | De registratie van objecten, huurders en transacties. De leverancier beveiligt de applicatie, jij bepaalt wie inlogt en met welke rechten. | Buiten scope, toegang wel beheerd |
| Datarooms en biedplatformen van derden | Omgevingen die door verkoper of adviseur worden ingericht voor een transactie. Buiten je beheer, wel bereikbaar vanaf jouw werkplek. | Buiten scope |
De regel erachter is simpel: alles wat via een Microsoft 365-account bereikbaar is, richt ClickOn in volgens de norm en bewijst het maandelijks. Alles wat een eigen applicatie of installatie is, blijft van jou of van je leverancier, met uitzondering van wie er toegang toe krijgt en vanaf welk apparaat. Dat laatste is in de praktijk de helft van de vragenlijst.
Het ICT-deel van NIS2, aantoonbaar geregeld
Vraagt je opdrachtgever om bewijs? ClickOn richt het ICT-deel van je NIS2-traject in, of beheert je werkplekken met de maatregelen standaard ingebouwd.
NIS2 ook voor andere branches in zakelijke dienstverlening
- NIS2 voor accountantskantoren
- NIS2 voor administratiekantoren
- NIS2 voor advocatenkantoren
- NIS2 voor arbodiensten
- NIS2 voor assurantietussenpersonen
- NIS2 voor auditbureaus
- NIS2 voor bedrijfsadviesbureaus
- NIS2 voor belastingadvieskantoren
- NIS2 voor callcenters
- NIS2 voor compliance adviesbureaus
- NIS2 voor deurwaarderskantoren
- NIS2 voor detacheringsbureaus
- NIS2 voor financieel adviseurs
- NIS2 voor hypotheekadviseurs
- NIS2 voor incassobureaus
- NIS2 voor inkoopadviesbureaus
- NIS2 voor interim managementbureaus
- NIS2 voor loopbaancoachingsbureaus
- NIS2 voor marktonderzoeksbureaus
- NIS2 voor mediationbureaus
- NIS2 voor notariskantoren
- NIS2 voor octrooibureaus
- NIS2 voor outplacementbureaus
- NIS2 voor pensioenadvieskantoren
- NIS2 voor recruitmentbureaus
- NIS2 voor re integratiebureaus
- NIS2 voor salarisadministratiekantoren
- NIS2 voor subsidieadviesbureaus
- NIS2 voor trainings en opleidingsbureaus
- NIS2 voor uitzendbureaus
- NIS2 voor vermogensbeheerders
- NIS2 voor vertaalbureaus
Andere normen die voor bedrijfsmakelaars meespelen
Naast de Cyberbeveiligingswet vragen opdrachtgevers en toezichthouders bij bedrijfsmakelaars regelmatig naar de normen hieronder. Ze overlappen met de maatregelen op deze pagina, maar hebben elk een eigen grondslag.
ISO 27001
ISO 27001 is de internationale norm voor informatiebeveiliging en het bewijsstuk dat opdrachtgevers het vaakst uitvragen. De norm toont aan dat maatregelen structureel geborgd zijn in plaats van incidenteel geregeld en overlapt grotendeels met de zorgplicht uit de Cyberbeveiligingswet.
AVG
In je dossiers zitten persoonsgegevens van huurders, contactpersonen en tegenpartijen in transactiedossiers. De AVG verplicht tot passende technische en organisatorische maatregelen en geldt ongeacht de omvang van je kantoor. De Autoriteit Persoonsgegevens handhaaft bij een datalek als die maatregelen niet aantoonbaar zijn.
Veelgestelde vragen over NIS2 voor bedrijfsmakelaars
Valt een bedrijfsmakelaar onder NIS2?
Nee. Bedrijfsmakelaardij staat niet in bijlage 1 of 2 van de Cyberbeveiligingswet. De eisen komen binnen via opdrachtgevers die in dit segment vrijwel altijd institutioneel of publiek zijn: gemeenten, provincies, het Rijk, beleggers en corporaties.
Wat is het verschil met woningmakelaardij?
De opdrachtgever. Bij woningmakelaardij is dat een consument en komen de eisen uit de hypotheekketen. Bij bedrijfsmakelaardij is de opdrachtgever institutioneel of publiek en komt de eis uit een aanbesteding of een raamcontract.
Waarom is transactie-informatie hier zo gevoelig?
Omdat de waarde ervan tijdgebonden is. Dat een gemeente een pand wil afstoten of dat een grote huurder niet verlengt, is informatie die haar waarde verliest zodra ze bekend is. Wie meeleest, kent die informatie voordat ze openbaar wordt.
Wat staat er in een gemeentelijke aanbesteding voor makelaarsdiensten?
Naast de gebruikelijke eisen een beveiligingsparagraaf, omdat gemeenten van rechtswege essentiële entiteit zijn en hun zorgplicht doorzetten naar leveranciers.
Welk deel van de ICT van een bedrijfsmakelaarskantoor valt buiten de scope van ClickOn?
Buiten scope vallen het makelaars- en portefeuillesysteem en de datarooms en biedplatformen die door derden worden ingericht. Wie daarop inlogt en met welke rechten, beheert ClickOn wel.
NIS2 ook voor andere branches in zakelijke dienstverlening
- NIS2 voor Accountantskantoren
- NIS2 voor Administratiekantoren
- NIS2 voor Advocatenkantoren
- NIS2 voor Arbodiensten
- NIS2 voor Assurantietussenpersonen
- NIS2 voor Auditbureaus
- NIS2 voor Bedrijfsadviesbureaus
- NIS2 voor Belastingadvieskantoren
- NIS2 voor Callcenters
- NIS2 voor Compliance adviesbureaus
- NIS2 voor Detacheringsbureaus
- NIS2 voor Deurwaarderskantoren
- NIS2 voor Financieel adviseurs
- NIS2 voor Hypotheekadviseurs
- NIS2 voor Incassobureaus
- NIS2 voor Inkoopadviesbureaus
- NIS2 voor Interim managementbureaus
- NIS2 voor Loopbaancoachingsbureaus
- NIS2 voor Marktonderzoeksbureaus
- NIS2 voor Mediationbureaus
- NIS2 voor Notariskantoren
- NIS2 voor Octrooibureaus
- NIS2 voor Outplacementbureaus
- NIS2 voor Pensioenadvieskantoren
- NIS2 voor Re integratiebureaus
- NIS2 voor Recruitmentbureaus
- NIS2 voor Salarisadministratiekantoren
- NIS2 voor Subsidieadviesbureaus
- NIS2 voor Trainings en opleidingsbureaus
- NIS2 voor Uitzendbureaus
- NIS2 voor Vermogensbeheerders
- NIS2 voor Vertaalbureaus