Trainings- en opleidingsbureaus vallen niet rechtstreeks onder NIS2. De verplichtingen bereiken opleiders via de werkgevers die trainingen inkopen en die zijn bij grotere trajecten vaak publiek of gereguleerd. ClickOn, managed service provider (MSP) voor het MKB en zelf ISO 27001-gecertificeerd sinds 2021, levert compliant werkplekbeheer dat de NIS2-maatregelen standaard ingebouwd heeft.
Vallen trainings- en opleidingsbureaus onder NIS2?
Trainings- en opleidingsbureaus vallen niet rechtstreeks onder NIS2. Opleidingsdienstverlening staat niet in bijlage 1 of 2, ongeacht de omvang van het bureau. De plicht ontstaat alleen indirect, via de opdrachtgever.
De keten is de route waarlangs NIS2 wel binnenkomt. Opdrachtgevers die zelf onder NIS2 vallen, moeten hun toeleveringsketen beheersen en leggen hun beveiligingseisen daarom contractueel door aan de bedrijven die voor hen werken. Dat gebeurt in deze situaties:
- Werkgevers met een eigen zorgplicht: zij kopen opleidingen in en leveren daarvoor complete deelnemerslijsten aan, soms met functie en afdeling erbij. Voor zo'n werkgever is dat een gegevensoverdracht aan een leverancier die hij beoordeeld wil hebben. Bij verplichte vakbekwaamheid komt daar de registratie van behaalde resultaten bij.
- Publieke opdrachtgevers: gemeenten en zorginstellingen besteden opleidingstrajecten aan met een beveiligingsparagraaf in het bestek.
- Diploma- en certificaatintegriteit: waar een certificaat toegang geeft tot een functie, een machine of een terrein, is manipulatie van examenresultaten een risico dat verder reikt dan een datalek. Een gemanipuleerd resultaat is dan een veiligheidsprobleem bij de werkgever en niet alleen een administratieve fout bij het bureau.
Wat de Cyberbeveiligingswet verandert
Wat NIS2-plichtige opdrachtgevers van je eisen
NIS2-plichtige opdrachtgevers eisen van trainings- en opleidingsbureaus aantoonbare beveiligingsmaatregelen, meestal als beveiligingsvragenlijst bij een aanbesteding of contractverlenging. De vragen komen telkens op hetzelfde neer:
- Multifactorauthenticatie (MFA) op alle accounts, ook voor uitvoerend personeel.
- Geteste back-ups van projectdata, calculaties en administratie, met een hersteltermijn.
- Tijdige updates en patching van werkplekken, servers en software.
- Toegangsbeheer: wie kan bij tekeningen, contracten en persoonsgegevens en wordt toegang ingetrokken bij uitdiensttreding.
- Incidentafspraken: bij wie meld je een hack of datalek en hoe snel.
- Steeds vaker een certificaat zoals ISO 27001 of in het MKB de NIS2 Supply Chain-certificering, als bewijs dat de maatregelen structureel geborgd zijn.
Een niet-ingevulde vragenlijst is genoeg om een bieding terzijde te laten leggen. Opdrachtgevers lopen zelf boete- en aansprakelijkheidsrisico onder NIS2, met boetes tot 10 miljoen euro of 2 procent van de wereldwijde jaaromzet voor essentiële entiteiten en 7 miljoen euro of 1,4 procent voor belangrijke entiteiten (NIS2-richtlijn, 2022). Dat risico nemen ze niet over van een leverancier die het bewijs niet heeft.
De ICT van een trainings- of opleidingsbureau en waar NIS2 die raakt
ClickOn beheert de digitale werkplek: Microsoft 365, de apparaten die eraan hangen en de accounts die erop inloggen. Dat is het deel van je ICT waar de beveiligingsvragenlijst van een opdrachtgever vrijwel volledig over gaat. Het leerplatform, examensystemen en het beleidswerk vallen erbuiten en dat staat hieronder net zo expliciet.
| Wat je gebruikt | Waar de eis op landt | ClickOn |
|---|---|---|
| Microsoft 365: mail, deelnemerslijsten en certificaten | Inschrijvingen, deelnemerslijsten en certificaten lopen hierlangs, met namen en soms functiegegevens van hele afdelingen. | Beheerd |
| Laptops en telefoons van trainers op locatie | Trainingen vinden plaats bij de opdrachtgever, met deelnemergegevens en resultaten op het toestel. | Beheerd |
| Accounts van trainers, freelancers en administratie | Freelance trainers krijgen per traject toegang tot deelnemergegevens en resultaten. Intrekken na afloop is een vaste vraag in elke vragenlijst. | Beheerd |
| Leerplatform en e-learningomgeving | De omgeving waarin deelnemers werken en voortgang wordt bijgehouden. De leverancier beveiligt het platform, jij bepaalt wie inlogt en met welke rechten. | Buiten scope, toegang wel beheerd |
| Examen- en certificeringssystemen | Systemen waarin resultaten worden vastgelegd en certificaten worden uitgegeven, vaak van een exameninstituut. | Buiten scope, toegang wel beheerd |
De regel erachter is simpel: alles wat via een Microsoft 365-account bereikbaar is, richt ClickOn in volgens de norm en bewijst het maandelijks. Alles wat een eigen applicatie of installatie is, blijft van jou of van je leverancier, met uitzondering van wie er toegang toe krijgt en vanaf welk apparaat. Dat laatste is in de praktijk de helft van de vragenlijst.
Het ICT-deel van NIS2, aantoonbaar geregeld
Vraagt je opdrachtgever om bewijs? ClickOn richt het ICT-deel van je NIS2-traject in, of beheert je werkplekken met de maatregelen standaard ingebouwd.
NIS2 ook voor andere branches in zakelijke dienstverlening
- NIS2 voor accountantskantoren
- NIS2 voor administratiekantoren
- NIS2 voor advocatenkantoren
- NIS2 voor arbodiensten
- NIS2 voor assurantietussenpersonen
- NIS2 voor auditbureaus
- NIS2 voor bedrijfsadviesbureaus
- NIS2 voor bedrijfsmakelaars
- NIS2 voor belastingadvieskantoren
- NIS2 voor callcenters
- NIS2 voor compliance adviesbureaus
- NIS2 voor deurwaarderskantoren
- NIS2 voor detacheringsbureaus
- NIS2 voor financieel adviseurs
- NIS2 voor hypotheekadviseurs
- NIS2 voor incassobureaus
- NIS2 voor inkoopadviesbureaus
- NIS2 voor interim managementbureaus
- NIS2 voor loopbaancoachingsbureaus
- NIS2 voor marktonderzoeksbureaus
- NIS2 voor mediationbureaus
- NIS2 voor notariskantoren
- NIS2 voor octrooibureaus
- NIS2 voor outplacementbureaus
- NIS2 voor pensioenadvieskantoren
- NIS2 voor recruitmentbureaus
- NIS2 voor re integratiebureaus
- NIS2 voor salarisadministratiekantoren
- NIS2 voor subsidieadviesbureaus
- NIS2 voor uitzendbureaus
- NIS2 voor vermogensbeheerders
- NIS2 voor vertaalbureaus
Andere normen die voor trainings- en opleidingsbureaus meespelen
Naast de Cyberbeveiligingswet vragen opdrachtgevers en toezichthouders bij trainings- en opleidingsbureaus regelmatig naar de normen hieronder. Ze overlappen met de maatregelen op deze pagina, maar hebben elk een eigen grondslag.
ISO 27001
ISO 27001 is de internationale norm voor informatiebeveiliging en het bewijsstuk dat opdrachtgevers het vaakst uitvragen. De norm toont aan dat maatregelen structureel geborgd zijn in plaats van incidenteel geregeld en overlapt grotendeels met de zorgplicht uit de Cyberbeveiligingswet.
AVG
In je dossiers zitten namen, functies en examenresultaten van deelnemers, aangeleverd door hun werkgever. De AVG verplicht tot passende technische en organisatorische maatregelen en geldt ongeacht de omvang van je kantoor. De Autoriteit Persoonsgegevens handhaaft bij een datalek als die maatregelen niet aantoonbaar zijn.
Veelgestelde vragen over NIS2 voor trainings- en opleidingsbureaus
Valt een trainings- of opleidingsbureau onder NIS2?
Nee. Opleidingsdienstverlening staat niet in bijlage 1 of 2 van de Cyberbeveiligingswet. De eisen komen binnen via werkgevers die trainingen inkopen en via publieke opdrachtgevers die opleidingstrajecten aanbesteden.
Waarom is een examenresultaat gevoeliger dan een deelnemerslijst?
Omdat een certificaat toegang kan geven tot een functie, een machine of een terrein. Een gemanipuleerd resultaat is dan een veiligheidsprobleem bij de werkgever en niet alleen een administratieve fout bij het bureau.
Wat leveren opdrachtgevers aan?
Complete deelnemerslijsten, soms met functie en afdeling erbij. Voor een werkgever met een eigen zorgplicht is dat een gegevensoverdracht aan een leverancier die hij beoordeeld wil hebben.
Wat is het risico van freelance trainers?
Zij krijgen per traject toegang tot deelnemergegevens en resultaten. Aantoonbaar intrekken na afloop van het traject is een vaste vraag in elke beveiligingsvragenlijst.
Welk deel van de ICT van een opleidingsbureau valt buiten de scope van ClickOn?
Buiten scope vallen het leerplatform en de e-learningomgeving en de examen- en certificeringssystemen. Wie daarop inlogt en met welke rechten, beheert ClickOn wel.
NIS2 ook voor andere branches in zakelijke dienstverlening
- NIS2 voor Accountantskantoren
- NIS2 voor Administratiekantoren
- NIS2 voor Advocatenkantoren
- NIS2 voor Arbodiensten
- NIS2 voor Assurantietussenpersonen
- NIS2 voor Auditbureaus
- NIS2 voor Bedrijfsadviesbureaus
- NIS2 voor Bedrijfsmakelaars
- NIS2 voor Belastingadvieskantoren
- NIS2 voor Callcenters
- NIS2 voor Compliance adviesbureaus
- NIS2 voor Detacheringsbureaus
- NIS2 voor Deurwaarderskantoren
- NIS2 voor Financieel adviseurs
- NIS2 voor Hypotheekadviseurs
- NIS2 voor Incassobureaus
- NIS2 voor Inkoopadviesbureaus
- NIS2 voor Interim managementbureaus
- NIS2 voor Loopbaancoachingsbureaus
- NIS2 voor Marktonderzoeksbureaus
- NIS2 voor Mediationbureaus
- NIS2 voor Notariskantoren
- NIS2 voor Octrooibureaus
- NIS2 voor Outplacementbureaus
- NIS2 voor Pensioenadvieskantoren
- NIS2 voor Re integratiebureaus
- NIS2 voor Recruitmentbureaus
- NIS2 voor Salarisadministratiekantoren
- NIS2 voor Subsidieadviesbureaus
- NIS2 voor Uitzendbureaus
- NIS2 voor Vermogensbeheerders
- NIS2 voor Vertaalbureaus